Skip to main content

You're using an out-of-date version of Internet Explorer.

To browse Academia.edu and the wider internet faster and more securely, please take a few seconds to upgrade your browser.

Burghard  Baltrusch
  • Universidade de Vigo
    I Cátedra Internacional José Saramago
    Facultade de Filoloxía e Tradución
    Praza das Cantigas s/n
    E-36310 Vigo
    Galiza / Spain
    http://webs.uvigo.es/centros/fft/
POEPOLIT is a research project funded by the Ministry of Economy and Competitivity of the Spanish Government (FFI2016-77584-P, 2016-2019) at the University of Vigo, with the support of the Internacional José Saramago Chair. POEPOLIT is a... more
POEPOLIT is a research project funded by the Ministry of Economy and Competitivity of the Spanish Government (FFI2016-77584-P, 2016-2019) at the University of Vigo, with the support of the Internacional José Saramago Chair. POEPOLIT is a continuation of two previous research projects: POESPUBLIC - FFI2009-12746 and DINOLIPOE - FFI2012-33589.

The POEPOLIT project aims to systematically examine the political character of a variety of contemporary poetic expressions from the Western World. Based on textual analyses as well as analyses of intermedial phenomena, the key research questions will be, among others: Is an aesthetically complex poetry less likely to have a political impact than a more popular poetry? Should poets and their works be more clearly recognized as political agents of a specific vision or epistemology? Which is their influence on society today, and provided that they do have an influence, does society recognize it? Which could the implicit results and risks of a poetry that is described as apolitical or ‘separate’ from society? How can the current horizons of 'politics' be expanded through new poetic and analytical languages?
The main theoretical objective is to probe the effectiveness and applicability of the notion of the political in the context of an analysis of contemporary poetry based on the variety of contemporary theoretical proposals and perspectives that directly equate poetry with politics or gradually approximate both from diverse perspectives and methods. A second theoretical objective consists in integrating the perspectives of contemporary non-lyrical poetry, its relation with the public space and its sociopolitical context.
Following this line of enquiry, we will analyze contemporary poetic phenomena from different and diverse cultural environments: mostly hidpanoameric, lusophone and anglophone, but also from Spanish, Francophone, Galician, German-speaking and Basque contexts. Drawing on methodologies adapted from socio-criticism, postmodernism and postcolonialism, among others, we will lend special attention to practices of mediation and their political implications; to spoken word practices of political intervention, especially as they form part of the repertoires of protest of contemporary social movement; to the relationship between poetry and politics as they related to the figure of the author; to the relationship between poetry and politics in the neoliberal city.
Apart from the individual case studies, carried out from multi-disciplinary and comparative perspectives which refer to production as well as mediation and transference and to the reception of poetic practices with a political dimension, we will document and classify in a virtual database poetic practices in circulation, as well as methodological and theoretical-critical studies. This database is designed to become a point of reference and a unique tool for the study and analysis of the relationship between contemporary poetry and politics in the Western context.
Key words: Contemporary poetry, politics, sociopolitical change, social criticism, poetic mediation.
Research Interests:
Download (.pdf)
This study aims to revisit some hermeneutical aspects which are essential for a theoretical approach to the interrelated notions of the poetic and poeticity in public space. I will use examples of ephemeral poetic forms such as graffito... more
This study aims to revisit some hermeneutical aspects which are essential for a theoretical approach to the interrelated notions of the poetic and poeticity in public space. I will use examples of ephemeral poetic forms such as graffito or performance, but also some examples of poetic objects from linguistic fields such as English, Portuguese, Spanish and German. These reflections on a theoretical and methodological framework for poetry and translation in public space can be subsumed under the key concept of transit-translation. I will associate four poetic expressions from four related cultural areas, with non-lyric discourse in visual, verbo-visual and performance poetry, in public space. They will be distributed along four thematic lines which I consider crucial to the current description of the phenomenon: the intermedial-intermaterial transition, the transfer from the poetic-political to the commercial, the poetic-political multimedia project, and the conflict between the poetic and the public. Drawing from different theoretical backgrounds (Heidegger, Benjamin, Rancière, Badiou, Bhabha, Butler and Spivak), I propose that these forms of non-lyric poetry might represent the advent of a new public sphere, which is no longer exclusively formed by an idealistic, romantic tradition, but rather characterised by a hermeneutic ambiguity which suggests a reconfiguration of the subject and of poetic subjectivity.
Download (.pdf)
The Vocabulaire européen des philosophies. Dictionnaire des intraduisibles defines intranslatability as “what one does not cease to (not) translate”. A paradigmatic example of a text continuously translated since the second half of the... more
The Vocabulaire européen des philosophies. Dictionnaire des
intraduisibles defines intranslatability as “what one does not cease to
(not) translate”. A paradigmatic example of a text continuously translated since the second half of the twentieth century, is the foundational essay of modern translation theory, “The translator’s task” by Walter Benjamin. Starting with a brief overview of 27 Ibero-Romance, Italian, English and French translations since 1962, with special emphasis on the Brazilian case, this paper will offer a reflection on the issues of translatability and intranslatability in Walter Benjamin. Some of “The tranlator’s Task”’s more complex passages will be analyzed to illustrate how Benjamin’s theory attempts to reframe the idea of the original through the notion of translation as a “continuum of transformations.” It will be argued that the concept of “pure language” can be understood as a strategic essentialism, a discursive tool for negotiating between the translatable and the untranslatable.
Keywords: Walter Benjamin; Translatability; Intranslatability; “Pure
language”; Translation and hermeneutics
Research Interests:
Download (.pdf)
in Joana Matos Frias, Pedro Eiras & Rosa Martelo: Ofício Múltiplo: poetas em outras artes, Porto: Afrontamento 2017.
Download (.pdf)
A poesia de Alexandre O’Neill caracteriza-se por diferentes tipos de ruptura com espaços, significados e experiências: estéticos, políticos, urbanos, históricos. Frequentemente, é precisamente através destas rupturas que transmite ideias... more
A poesia de Alexandre O’Neill caracteriza-se por diferentes tipos de ruptura com espaços, significados e experiências: estéticos, políticos, urbanos, históricos. Frequentemente, é precisamente através destas rupturas que transmite ideias como a inquietação pela aceleração do tempo e pela imposição do novo, ou aquela noção de uma crise contínua da experiência na modernidade, que já evocara Walter Benjamin. É sabido que a sua poesia costuma trabalhar com o efeito duplo da legibilidade do significado político e do estranhamente (formal) que contravem a significação. Sobretudo nas relações que estabelece entre os espaços público/político e estético, evidencia-se uma negociação constante entre esta inteligibilidade imediata e a transfiguração radical da mensagem. A sua actualidade permite indagar sobre a condição poética no contexto da vida estetizada nas nossas sociedades ocidentais do entretenimento comercial.
Neste sentido, este estudo pretende reflectir sobre alguns aspectos hermenêuticos da sua poesia em relação às dificuldades de apreensão do mundo e da arte como experiência ontológica, política e como acontecimento. Numa revisitação de De Ombro na Ombreira (1969), e a partir das teorias de Alain Badiou e Jacques Rancière, entre outras, explorar-se-á uma noção da estética como experiência concreta, na qual confluem o radicalismo estético da vanguarda e a estetização da existência comum. Algumas questões de autonomia e heteronomia na poesia e estética de O’Neill relacionar-se-ão com a ambiguidade que resulta do facto de esta poesia evocar uma aspiração política que nunca se satisfaz por completo e que é consciente da sua impotência, uma circunstância que se relacionará, também, com certos momentos melancólicos que a caracterizam.
Research Interests:
Download (.pdf)
Defendemos, neste artigo, que muito do valor mais substancial da crítica portuguesa de todos os tempos sobre o riso e a sátira reside em textos de Eça de Queirós e de Ramalho Ortigão (que, como é bem sabido, também escrevem textos... more
Defendemos, neste artigo, que muito do valor mais substancial da crítica portuguesa de todos os tempos sobre o riso e a sátira reside em textos de Eça de Queirós e de Ramalho Ortigão (que, como é bem sabido, também escrevem textos satíricos em prosa ficcional e jornalística). No seu todo, esses escritos funcionam como uma poética mais didática do que normativa e como um tratado de sociologia da sátira portuguesa, acessível a um grande público. Segundo Eça e Ramalho Ortigão, a sátira deve orientar-se pelos melhores modelos universais, de Rabelais a Boileau. Ao procurarem e ao divulgarem as leis ou as invariantes de uma sátira eticamente formada, ao detetarem os exageros e os perigos em que incorrem os satíricos, estes autores referem-se com grande clareza e profundidade à elevação e à sublimação mas também à maldição da sátira.
Download (.pdf)
RESUMO: No trigésimo aniversário da primeira edição do romance de José Saramago A Jangada de Pedra (1986), que coincide com o trigésimo aniversário da adesão de Portugal e Espanha à CEE, é oportuno colocarmo-nos algumas questões sobre o... more
RESUMO: No trigésimo aniversário da primeira edição do romance de José Saramago A Jangada de Pedra (1986), que coincide com o trigésimo aniversário da adesão de Portugal e Espanha à CEE, é oportuno colocarmo-nos algumas questões sobre o significado do livro naquele momento,recapitulando a sua mensagem política ou ideológica sobre a relação da Península Ibérica com a Europa. Trata-se de demonstrar a atualidade e relevância de muitos aspetos da perspetiva saramaguiana sobre a relação das culturas ibéricas com o resto da Europa, uma visão radicalmente diferente daquela que vigorava na opinião pública de então.
ABSTRACT: Thirty years ago, in the same year when Portugal and Spain accessed the EEC, José Saramago published The Stone Raft (1986). For this reason it may seem appropriate to revisit the central political and ideological message of the novel, as far as the relationship of the Iberian Peninsula with Europe is concerned. The paper aims to show how many aspects of Saramago'sview on the relation between the Iberian cultures and the rest of Europe, which was radically different from the one that prevailed in the public opinion of that time, are still relevant and up to date.
Research Interests:
Download (.pdf)
Analisam-se os discursos que constroem a representação da Blimunda em Memorial do Convento (1982) no que diz respeito a duas questões centrais: em que medida esta figura impar na obra saramaguiana poderia estar a (re)construir um mito... more
Analisam-se os discursos que constroem a representação da Blimunda em Memorial do Convento (1982) no que diz respeito a duas questões centrais: em que medida esta figura impar na obra saramaguiana poderia estar a (re)construir um mito feminino universal, no qual a mulher simbolizaria a “essência do ser humano” (Saramago & Viegas 1989); e até que ponto a sua representação poderia estar a ser condicionada, ainda, por estéticas e discursos androcêntricos? Realizase uma releitura de uma das mais canónicas obras do autor a partir de perspectivas clássicas do feminismo como também a partir da questão do sublime e, concretamente, do “sublime feminino” (Freeman 1995). Não se encontram evidências para pôr em questão a coerência interna da figura de Blimunda e a sua adequação a uma concepção do sublime. Constata-se, porém, que a sua construção se caracteriza por uma certa objectivação e reificação do conceito e da alegoria da mulher como sujeito idealizado, aspectos que podem estar a perpetuar certos discursos de poder históricos. Porém, este resultado não invalida a clara intenção compensatória e de reabilitação histórica, social e política da mulher numa obra que contribuiu, substancialmente, para a revalorização da representação das mulheres na história da cultura e literatura portuguesas.
Download (.pdf)
En el presente estudio se pretende reflexionar sobre algunas de las principales características de expresiones poéticas actuales en el espacio público que procuran intervenir en la realidad social y política. Se pretende realizar una... more
En el presente estudio se pretende reflexionar sobre algunas de las principales características de expresiones poéticas actuales en el espacio público que procuran intervenir en la realidad social y política. Se pretende realizar una breve aproximación teórica a las nociones interrelacionadas de lo poético (no lírico) y de la poeticidad en el espacio público, sobre todo a partir de formas poéticas efímeras como lo son el grafiti o la performance. El marco teórico-metodológico se apoya en tres ámbitos, considerados fundamentales para abordar el tema: la poesía no lírica colocada en un contexto ontológico (Heidegger), la hermenéutica de la poesía como traducción (a partir de Heidegger, Benjamin y Leyte) y la relación entre el espacio público y la traducción (a partir de Habermas, Bhabha, Spivak y Butler). Se argumentará que el espacio público hoy en día perdió su estatus de autonomía política, que es menos un lugar del (inter)cambio político que de la subversión cultural. Se relaciona la idea del tercer espacio (Bhabha) con la idea de la poesía actual como un tránsito-traducción, como una vía de transformación de las circunstancias. En este espacio público, algunas expresiones poéticas funcionan como una traducción entre la subversión cultural postmoderna o postcolonial y la tradicional política de poder y se considera que en la actualidad lo poético está todavía estrechamente relacionado con el clásico acto de emancipación del sujeto a través de la auto-reflexión (Habermas). Esta circunstancia se relaciona con el sentido que Judith Butler asignó al concepto de la universalidad: el de una traducción a través de las fronteras, de una traducción cultural que representaría el retorno de lo excluido. Los ejemplos poéticos propuestos para ilustrar esta exposición teórica proceden de ámbitos culturales diversos y se centrarán en el carácter urbano, transmedial y político del grafiti, de la instalación (Banksy, ±MaisMenos±,Camilla Watson, Batania Neorrabioso) y de los objetos poéticos (Augusto de Campos y Helmut Seethaler).
Download (.pdf)
Arguméntase que o feito diferencial desta obra se atopa nunha autopoiese caracterizada por unha orixinal mestizaxe de elementos feministas, surrealistas, libertarios, existencialistas e autobiográficos a partir dos leitmotivs do corpo, da... more
Arguméntase que o feito diferencial desta obra se atopa nunha autopoiese caracterizada por unha orixinal mestizaxe de elementos feministas, surrealistas, libertarios, existencialistas e autobiográficos a partir dos leitmotivs do corpo, da puta, da vaca e do berro. Rexéitanse as críticas iniciais, dirixidas á presunta simplicidade e repetitividade do seu discurso poético, que, sobre todo dende O útero dos cabalos, vive un momento de profundización importante. Esbózanse posíbeis comparacións (Artaud, Simone Weil, Adília Lopes, Rolf-Dieter Brinkmann etc.) para subliñar o argumento de a forte idiosincrasia desta obra incluír unha mensaxe universal, e tamén renovadora respecto dos paraugas nacional e patriarcal galegos, como incluso tocante ao canon estético-literario xeral.
Unha primeira versión deste estudo publicouse no Anuario de Estudos Literarios Galegos 2004, (7-29) e esta revisión está vinculada co proxecto "La poesía actual en el espacio público", financiado polo Ministerio de Economía y Competitividad do Goberno de España (FFI2012-33589).
Download (.pdf)
Prólogo á versión galega de "Montedemo" de Hélia Correia
Research Interests:
Download (.pdf)
Werkartikel "Montedemo" im Kindlers Literaturlexikon
Research Interests:
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Using a most appropriate rereading of the Antigone myth as unifying metaphor, Owen’s and Alonso’s lucid discussion of six well-known Portuguese women writers, working across different genres, offers fundamental insights into the complex... more
Using a most appropriate rereading of the Antigone myth as unifying metaphor, Owen’s and Alonso’s lucid discussion of six well-known Portuguese women writers, working across different genres, offers fundamental insights into the complex gender politics and related genealogical questions in Portugal’s twentieth century literature.
Download (.pdf)
In general, José Saramago's literary work subverts the aesthetic standards of patriarchal reception and production. Moreover, the female characters in his novels tend to be more mature and coherent and have more complex and stronger... more
In general, José Saramago's literary work subverts the aesthetic standards of patriarchal reception and production. Moreover, the female characters in his novels tend to be more mature and coherent and have more complex and stronger personalities than their masculine counterparts, whom the author characterizes as “minor people” (Saramago and Viegas). This study analyses some of the discourses that construct the character of Blimunda in Memorial do Convento (Baltasar and Blimunda, 1982), trying to provide a critical review of the representation of women in Saramago's novels. I attempt to weigh up to what extent the author might be reinventing a universal female myth, in which women symbolize the “essence of human being” (Saramago and Viegas), or determine the extent to which their representation in this novel might be still conditioned by androcentric aesthetics or discourses. My intention is not to raise a controversy, but as Saramago is the most referenced contemporary author in the Lusophone world (if we except Paulo Coelho), I find it necessary to reread one of his most important novels taking as a basis some of the classical perspectives of feminist literary criticism (Woolf, Irigaray), as well as some more recent critical attempts to establish a “feminine sublime” (Freeman). I conclude that the symbolic representation of Blimunda lies halfway between the traditional masculine desire to fix women in an essentialist identity, which is stable and stabilizing, and the more dynamic and innovative attempt to extinguish hierarchical gender difference in the systemic representation of the subject.

José Saramago não é um autor especialmente susceptível a cultivar padrões estéticos de recepção e de produção patriarcais. Além disso, é geralmente aceite que os caracteres femininos nos seus romances apresentam rasgos de maior maturidade ou coesão e que gozam de personalidades mais complexas e fortes do que os masculinos que são considerados pelo próprio autor como "gente menor" (Saramago/Viegas 1989). A partir de uma análise dos discursos que constroem a personagem de Blimunda em Memorial do Convento (1982), este estudo pretende oferecer uma visão crítica da representação da mulher na obra de José Saramago. Pergunto-me em que medida com esta figura se poderia estar a (re)construir um mito feminino universal (no qual a mulher simbolizaria a “essência do ser humano“, Saramago/Viegas 1989) e até que ponto a sua representação poderia estar a ser condicionada por estéticas e discursos androcêntricos. Sem qualquer intenção de índole polémica, considero necessário reler uma das mais emblemáticas obras do autor lusófono mais referenciado na contemporaneidade (se exceptuarmos Paulo Coelho) a partir de algumas perspectivas clássicas do feminismo (p.ex. a de Virginia Woolf, no sentido de que "some of the most famous heroines [...] represent what men desire in women, but not necessarily what women are in themselves", 1920), como também a partir da proposta mais recente de estabelecer um "feminine sublime", no sentido de uma "position of respect in response to incalculable otherness" (Freeman 1995). Concluo que a representação simbólica de Blimunda fica a meio caminho entre o tradicional desejo masculino de fixar a mulher numa identidade essencial, estável e estabilizadora, e uma intenção inovadora, mais dinâmica, de extinguir a diferença hierárquica de género nos sistemas representativos do sujeito.
Download (.pdf)
Download (.pdf)
This study argues the influence of anarchism in Fernando Pessoa' s theory and aesthetics of heteronomy. Analysis and contextualization of The Anarchist Banker needs to take into account the parallels with, for example, Álvaro de Campos'... more
This study argues the influence of anarchism in Fernando Pessoa' s theory and aesthetics of heteronomy. Analysis and contextualization of The Anarchist Banker needs to take into account the parallels with, for example, Álvaro de Campos' Apontamentos para uma estética não-aristotélica (Notes on a non Aristotelian aesthetics), or the radical epistemology of Alberto Caeiro. The banker's discourse, built from the ideas of Max Stirner, highlights one of the great paradoxical axioms of Pessoa's philosophy: fiction becomes the only individual realíty (and vice versa). Fallowing the history of anarchy, Pessoa hints at the ideological struggle between the modernist critique of reason and the utopias of Enlightenment. Pessoa makes the self emerge as an individual construction and the final exaggeration of reality. The timeliness of this assumption lies in its parallelism with a postmodernism positively deconstructing master narratives and with a critique of negative globalizing and destabilizing neoliberalism. Thus, heteronomy as a holistic and aesthetic discourse, implies the abolition of what we assume as 'natural' atitudes (and "social fictions", including those of anarchism itself) in relation to an unreachable reality in terms of objectivity. As anarchy represents a kind of unity of multiplicity, so is heteronomy, and Pessoa's text is but an exemplification of this condition. The reception of anarchy in Pessoa's work enacts theparadox as the only truth, as a reconstruction within the eternal deconstruction and translation ofmeaning. Therefore, the dialectics of O Banqueiro Anarquista is constructed, consciously and intentionally, as a satirical sophismthat raises the question of the universal conflict between reality and fiction (or utopia).
Download (.pdf)
l argue here that the creators of the Galician vangardista movement introduced Galicia into Western postmodernity and that they initiated an unprecedented diversification of artistic forms in the Galician cultural field during the last... more
l argue here that the creators of the Galician vangardista movement introduced Galicia into Western postmodernity and that they initiated an unprecedented diversification of artistic forms in the Galician cultural field during the last quarter of the twentieth century. In reference to the nineteenth century Rexurdimento and the first Galician Statute of Autonomy in 1936, I propose to speak in cultural terms of a second Rexurdimento, whose emergence coincides with the second Galician Statute of Autonomy in 1981. The vangardista works use traditional forms alongside generic transgressions, multimedia forms, theoretical reflection, and performance. Taking into account the great diversity of styles, genres, and themes that characterized vangardista creative artists, academic readers and critics are confronted with a series of fundamental challenges. How should we describe and define the notion of avant-garde - or, in its Galician context, vangardismo - in the Galician cultural field in relation to the established concepts of modernism, postmodernism, and translation? How should we evaluate the principal vangardista lines of thought and practice in Galicia since 1975 from the perspective of a transcultural dynamic between the symbolic composites of local and national, European and Western, and global and intercultural, which characterize our present situation? Why contribute to the inclusion of antisystem texts in the literary canon? I can only offer partial responses here, starting with the hypothesis that a large part of the twentieth-century Galician cultural polysystem, in this particular case its literature and aesthetic thought, need to be analyzed in terms of postcolonialism, postmodernism, and cultural translation. In this context, it is essential to relocate the old questions: What do we mean by vangardismo in Galicia? What function did it have in twentieth-century Galician culture? Parcial answers will be attempted through the analysis of a poetic text by Antón Reixa and a prose text by Suso de Toro.
Download (.pdf)
Abstract: This essay is a brief study of translation as a practice of aesthetic resistance seen from a historical and philosophical perspective. Translation is perceived as the process of transition and negotiation within the ‘third... more
Abstract:

This essay is a brief study of translation as a practice of aesthetic resistance seen from a historical and philosophical perspective. Translation is perceived as the process of transition and negotiation within the ‘third space’ between various different hybrid cultural contexts and their discursive constraints, and referred to as ‘paratranslation’. It summarizes the first attempts to think of translation as an almost ‘holistic’ paradigm and the aesthetics of intervention from Romantic philosophy onwards. It attempts to show how Walter Benjamin’s master narrative, the utopia of ‘pure language’, encourages continuous resistance to the totalitarianism of the idea of the ‘original’, to aesthetics (within the sense of the perception of the real) and to dominant discourses. It subsequently defines the idea of ‘progress’, which considers translation as aesthetic resistance, as a process of construction in constant deconstruction. It concludes by exemplifying the notion of translation as a paradigm of intervention in modernity with a brief analysis of the transcreation performed by Erin Mouré on Fernando Pessoa/Alberto Caeiro’s poetic cycle, O Guardador de Rebanhos (The Keeper of Sheep).

Keywords:

Resistance, aesthetics, philosophy of translation, paratranslation, Walter Benjamin, pure language, Erin Mouré, Fernando Pessoa
Download (.pdf)
Whether Galicia should or should not form part of the Lusophone world is a polemical issue of which different ideological discourses have appropriated themselves and whose still difficult resolution is impeding more pragmatic and... more
Whether Galicia should or should not form part of the Lusophone world is a polemical issue of which different ideological discourses have appropriated themselves and whose still difficult resolution is impeding more pragmatic and forward-looking approaches. In this article I would
like to outline a range of different ideological discourses on the topic, including some critical perspectives on the Lusophone world itself. I will develop a pragmatic argument in relation to the strategic benefits and disadvantages prompted by the potential inclusion of Galician within the Lusophone world. This argument will be mainly articulated from the perspective offered by ideological and postcolonial criticism as well as by cultural translation.
Download (.pdf)
In "Na orografía do mudable. Cara a uns Estudos de Tradución & Paratradución" (The Changing Relief. Towards Translation and Paratranslation Studies), Burghard Baltrusch and Gabriel Pérez Durán present translation as a constantly moving... more
In "Na orografía do mudable. Cara a uns Estudos de Tradución & Paratradución" (The Changing Relief. Towards Translation and Paratranslation Studies), Burghard Baltrusch and Gabriel Pérez Durán present translation as a constantly moving transposition process without a fixed location. Since translation, in a wider sense of the term, is a form of transcultural knowledge, the concept of paratranslation, in an acceptable comparable sense, would mean interpretation and translation along its boundaries. Moreover, since it compri-ses materials with different origins and of varying speeds, there are ways to articulate it just like there are ways to escape from it. Therefore, in order to analyse the concept, we have broadly defined a coherent and transversal methodology which is based on multiple adjacent disciplines from human and natural sciences.
Translation and paratranslation therefore make up an interdisciplinary space where not only deculturisation, vulgarisation, etc. but also resistance, cross-breeding and hybridisation are carried out constantly and increasingly at a global level. For minority cultures, such as Galician, this process involves the need to carry out resistance and tradition translation strategies, by maintaining a balance between opening up to global networks and the individualised concept of translation studies. A search of reality requires adaptation of concepts to reality without reconciling with contradictions. The presentation of this book therefore offers some 'salt welding points' of a hypothetical thought structure that tries to accompany the cultural turn of translations within the fields of cultural resistance, critical appreciation of translation, literature, reception, cultural studies and translation tools.
Download (.pdf)
In this paper I try to develop a pragmatic argument that looks into the strategic advantages and disadvantages of associating Galicia to the Lusophone world wherein I affirm that Galicia would benefit from the same because of the innate... more
In this paper I try to develop a pragmatic argument that looks into the strategic advantages and disadvantages of associating Galicia to the Lusophone world wherein I affirm that Galicia would benefit from the same because of the innate talent of Galicians to translate and be translated. The issue as to whether Galicia should or should not be part of the Lusophone world has aroused a lot of controversies and has been used by several types of ideological discourses, which further hinder a pragmatic and future reconciliation. A comparative inventory of the several ideological discourses on the subject is outlined, including a critical and postcolonial appreciation of the very Lusop-hone phenomenon. From the perspective of cultural translation (Bhabha), it is argued that a potential association of Galician to the Lusophone world would mean an appropriation, for the very first time, of its own history, in order to create its own contemporariness and with a view to projecting it abroad in a planned manner. However, there would be no room for foundational essentialism within a global, trans-cultural and trans-discourse panorama where people, ideas and values undergo constant migration and crossbreeding. The illusions of orthographic and linguistic unity and that of the lost cultural unity paradise must be abandoned in favor of a postcolonial and transnational model of identifying hybrid cultures. The transnational social fields of Portuguese-Galician are diffuse in nature but are linked to networks that represent an important social capital, of which Galician emigration was one of the precursors. In our era, which is characterized by the continuous migration of people and ideas, such cultural mobile identities (Rivas) represent one of the most powerful cultural translations that have been able to update the nineteenth-century national identity towards an increasingly transnational and cosmopolitan model.
Download (.pdf)
RESUMO: Este artigo expõe um modelo de tradução e paratradução em termos hermenêuticos para descrever e analisar traduções culturais, nomeadamente aquelas de carácter estético e ideológico. Desenvolve-se de forma teórica e prática uma... more
RESUMO: Este artigo expõe um modelo de tradução e paratradução em termos hermenêuticos para descrever e analisar traduções culturais, nomeadamente aquelas de carácter estético e ideológico. Desenvolve-se de forma teórica e prática uma noção holística da tradução, proposta inicialmente por Alexis Nouss e o núcleo de investigação Tradução & Paratradução da Universidade de Vigo, que aqui aplicamos às traduções estéticas e ideológicas modernistas. Foram escolhidos três fenómenos estético-literários provenientes dos modernismos alemão, brasileiro e português (C. Einstein, O. de Andrade e F. Pessoa) para exemplificar esta proposta de uma crítica de para/tradução.

RESUMEN: Este artículo expone un modelo de traducción y paratraducción en términos hermenéuticos para describir y analizar traducciones culturales, en concreto aquellas de carácter estético y ideológico. Se desarolla de forma teórica y práctica una noción holística de la traducción, que ha sido propuesta inicialmente por Alexis Nouss y el grupo de investigación Traducción & Paratraducción de la Universidade de Vigo, la cual aplicamos aquí a las traducciones estéticas y ideológicas modernistas. Se seleccionaron tres fenómenos estético-literarios provenientes de los modernismos alemán, brasileño y portugués (C. Einstein, O. de Andrade y F. Pessoa) para ejemplificar esta propuesta de una crítica de para/traducción.
Download (.pdf)
This paper starts from the concept of para/translation and its holistic applicability, exploring some of its potentialities from different perspectives: socio-cultural (instituted and instituting identities), neuroscientifi c (mirror... more
This paper starts from the concept of para/translation and its holistic applicability, exploring some of its potentialities from different perspectives: socio-cultural (instituted and instituting identities), neuroscientifi c (mirror neurons), socio-biological (memetics) and philosophical (unicity of languages). In order to settle some episthemological premises for a would-be theory of para/translation, a relationship is established between certain phenomena and conceptualizations from the traditionally opposed ideographic and nomotetic perspectives: the idea of identifi cations through translation working from a translational thread —the dialectics of traditions and translations— is established as a principle of translation relativity. In analogy to neural net processing a hypothesis is proposed that a translation conscience exists in which translation and interpreting instances —together with universals such as I, subject, etc.— work as user versions. The potentialities of memetics as writing or deconstructive translation are proposed within a conception of cultural evolution as translation evolution.
Download (.pdf)
We present the Galician translation of “Die Aufgabe des Übersetzers”, by Walter Benjamin. First conceived as a preface, it came to be the standpoint of the theory of translation in the 20th century. It has been widely quoted but,... more
We present the Galician translation of “Die Aufgabe des Übersetzers”, by Walter Benjamin. First conceived as a preface, it came to be the standpoint of the theory of translation in the 20th century. It has been widely quoted but, nevertheless, seldom read by translation theorists. Our Galician version starts from an analysis of previous translations into other languages and these, in a way, live on in the Galician text in the purest Benjaminian sense. This version avoids domestication whenever possible and tries to update and rebuild the language. In case of doubt, we resorted to interlineal translation, recommended by Benjamin himself. In the translation of the very title of Benjamin’s text we reject a translation variant made famous by Paul de Man and Jacques Derrida: the translator’s
renunciation or abandonment. In our interpretation of Benjamin’s text it is more important the ethic commitment of the translator.
Download (.pdf)
Following a postmodern and para/translative perspective, this paper is a brief interpretation and critique of the philosophy of translation as well as of language which Benjamin points out in his essays “On Language as such and on the... more
Following a postmodern and para/translative perspective, this paper is a brief interpretation and critique of the philosophy of translation as well as of language which Benjamin points out in his essays “On Language as such and on the Language of Human Beings” (1916) and “The Task of the Translator” (1922). I’ll try to show how the translative practice that Benjamin proposes is based on the metanarrative utopia of a “pure language”, understood as a technique of criticism. The process of interlineal translation and critique requires a reconstruction of the paratranslative elements hidden in the ‘original’. The idea of progress within a dialectic of a paratranslative critique, especially if we understand it as a critique of modernity and postmodernity, is just a dynamics of construction within an deconstruction in progress.
Download (.pdf)
After a short reflection on aesthetics and thought within the ever-changing borders between modernism and postmodernism, this article will focus on some epistemological problems of literary theory arising in postmodernity. The study will... more
After a short reflection on aesthetics and thought within the ever-changing borders between modernism and postmodernism, this article will focus on some epistemological problems of literary theory arising in postmodernity. The study will be built on the seven proposals of Ludwig Wittgenstein’s Tractatus logico-philosophicus, translating between (sic) his analytic-philosophical perspective and postmodernism. Finally, I will broaden the theoretical scope by establishing a dialogue with Wittgenstein’s Philosophical Investigations, in order to delineate some basic conditions for a paratranslative and transdiscursive critique of literature in a postmodern context.
Download (.pdf)
Tanto a galega Lupe Gómez como a portuguesa Adília Lopes foram consideradas, nos seus respectivos contextos culturais, como autoras rupturistas de obras com uma qualidade literária que até chegou a ser posta em questão. Porém, mantemos... more
Tanto a galega Lupe Gómez como a portuguesa Adília Lopes foram consideradas, nos seus respectivos contextos culturais, como autoras rupturistas de obras com uma qualidade literária que até chegou a ser posta em questão. Porém, mantemos que ambas cultivam um discurso de índole autobiográfico extremamente fresco e vanguardista (no sentido sistemático do termo) e que, além disso, supõe um vínculo evidente entre as literaturas contemporâneas galega e portuguesa. Enquanto Lupe Gómez nos oferece com Fisteus era un mundo uma apologia do rural galego, que para uma parte da crítica resultou anacrónica e desconcertante, Adília Lopes deconstrói na sua Obra o falso cosmopolitismo pós-moderno, no qual a identidade nacional já não parece ter importância, para dar lugar à questão da identidade individual. A partir de textos seleccionados destas autoras, este estudo pretende fazer uma análise parcial da renovada importância que têm, hoje em dia, as velhas dicotomias rural/urbano, nacional/universal, feminino/masculino, infância/idade adulta, narradora/autora, entre outras, para as produções literárias na Galiza e em Portugal.
Download (.pdf)
The purpose of this article is to provide a critical evaluation of Lupe Gómez Arto's literary work since we celebrated the 10th anniversary of her impressive first book of poems "Pornografía" (1995, republished in 2005). We argue that the... more
The purpose of this article is to provide a critical evaluation of Lupe Gómez Arto's literary work since we celebrated the 10th anniversary of her impressive first book of poems "Pornografía" (1995, republished in 2005). We argue that the distinguishing feature of this work is found in an autopoiesis characterised by an original mixture of feminist, surrealist, libertarian, existentialist and autobiographic perspectives, dealing with the leitmotifs of the body, the whore, the cow and the scream. We reject criticism aimed at the supposed simplicity and repetitiveness of her poetic discourse, which is at present experiencing a period of important in-depth analysis, especially since the appearance of "O útero dos cabalos" (2005). Despite her strong idiosyncrasy, we believe that Gómez Arto's work is developing a definitively universal and innovative message with respect to Galician national and patriarcal spaces as well as its literary-aesthetic canon.
Download (.pdf)
El propósito de este artículo es ofrecer una apreciación crítica de la obra poética de Adília Lopes como también de algunas de sus líneas temáticas centrales. Desde las perspectivas de la crítica de ideologías, de la crítica feminista y... more
El propósito de este artículo es ofrecer una apreciación crítica de la obra poética de Adília Lopes como también de algunas de sus líneas temáticas centrales. Desde las perspectivas de la crítica de ideologías, de la crítica feminista y de la traductología argumentaré que la dicotomía entropía –‘desentropiar’ representa el trasfondo filosófico de su obra. Además, analizaré su peculiar tratamiento para/traductivo o transcreativo de algunos de sus antecedentes literarios, especialmente a partir del poemario Florbela Espanca espanca.
http://www.reference-global.com/doi/abs/10.1515/iber.2007.003
Download (.pdf)
Desde a publicação da Mensagem de Fernando Pessoa em 1935 não surgiram esboços utópicos de um possível destino nacional de maior significância literária. As mais relevantes análises culturais e historicistas dos próprios mitos tiveram... more
Desde a publicação da Mensagem de Fernando Pessoa em 1935 não surgiram esboços utópicos de um possível destino nacional de maior significância literária. As mais relevantes análises culturais e historicistas dos próprios mitos tiveram lugar em trabalhos teóricos e de ensaio, entre os quais destaca O labirinto da saudade de Eduardo Lourenço (1978). Lourenço relacionou o "irrealismo prodigioso da imagem que os portugueses fazem de si mesmos" com uma "criação literária, toda encharcada de monólogos" (31988:17-18). Com respeito ao crescente impacte que a personagem José Saramago tem com a sua obra a nível internacional, este estudo propõe-se indagar, até que ponto o seu discurso literário e ensaístico poderia estar a oferecer uma nova e utópica mitologia: É possível argumentar, por exemplo, que o autor tenta, através de um processo de reciclagem posmoderna do neorealismo português, instaurar um novo humanismo literário e uma escatologia positiva (ideias estas que ele mesmo relativiza e revaloriza constantemente a propósito de uma irónica "reinvenção" ou "correcção" da história). Este empreendimento de (re)formular uma possível identidade ibérica, analisar-se-á - devido a sua confabulação de ética e estética, de historiografia e narratologia - a partir do marco metodológico da filosofia posmoderna.
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Anhand der Projektion, Darstellung und Wirkung der Blimunda in Memorial do Convento, soll hier José Saramagos Frauenbild kritisch betrachtet werden. Im Zentrum steht die Frage, inwieweit der Roman anhand der Blimunda einen weiblichen... more
Anhand der Projektion, Darstellung und Wirkung der Blimunda in Memorial do Convento, soll hier José Saramagos Frauenbild kritisch betrachtet werden. Im Zentrum steht die Frage, inwieweit der Roman anhand der Blimunda einen weiblichen Universalmythos herausbildet und inwieweit dieser dabei männlichen Diskursformen folgt. Als Ausgangshypothesen dient dabei einerseits Woolfs Einschätzung, daß "some of the most famous heroines [...] repre¬sent what men desire in women, but not necessarily what women are in themsel¬ves", sowie andererseits Barbara Freemans Versuch, ein "feminine sublime" als "a position of respect in response to incalculable otherness" zu etablieren.
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Aínda que sexa con moitas reticencias, os estados-nación están a perder importancia fronte á integración europea e ao proceso mundializador. Con todo, sería demasiado cedo proclamar unha época posnacional, sobre todo para o caso das... more
Aínda que sexa con moitas reticencias, os estados-nación están a perder importancia fronte á integración europea e ao proceso mundializador. Con todo, sería demasiado cedo proclamar unha época posnacional, sobre todo para o caso das culturas minorizadas inseridas en contextos político-culturais moi heteroxéneos e moitas veces incomensurábeis. Neste sentido pregúntome se o incipiente debate posnacional non podería resultar pernicioso para a situación político-cultural de Galicia, a pesar da importancia de revindicarmos unha visión transatlántica e mundializada de Galicia. Pola contra, tamén a necesidade de pensar unha Lusofonía poscolonial e sen estados-nación non implica que a cultura galega se encontre nunha situación de poder prescindir dunha ideoloxía nacionalista propia e idiosincrásica, tendo en conta a precariedade do seu polisistema cultural. Mais ben require un ‘transnacionalismo’ capaz de reinventar un discurso nacional ‘miscíbel’ con formas alternativas de vontade colectiva. Situarse con éxito no palco da política cultural internacional implica hoxe en día saber traducir entre a nación e identificacións culturais sempre anovadoras e acordes cos momentos fluídos  e migratorios dos tempos que corren. As vontades de identificación cultural, p.e. no seu aspecto ‘glocalizador’, equivalen á reimaxinación de mitos comúns, ou sexa, de fenómenos discursivos cunha representación e cunha lóxica social capaz de reorganizar a división do real. A división do real na que se atopa Galicia podía ser unha especie de bisagra entre os espazos hispanófono e o lusófono, co agravante de a maioría da sociedade practicamente descoñecer os lazos que a unen á historia e a lingua do mundo lusófono. Isto podía ser entendido como unha asignatura pendente en política cultural e tradución identitaria no tempo que leva a II Autonomía. Neste ensaio propóñome indagar unha serie de cuestións relacionadas desde unha perspectiva de tradución cultural e identitaria: Ata que punto o nacionalismo galego, visto como unha resistencia ao centralismo dunha cultura castelanizadora (un concepto aínda por definir ante a emerxencia do concepto dunha ‘España plural’), está a ceder á vontade fácil de se transformar en centro de poder propio, aillándose de posíbeis aliados culturais (Lusofonía, UE, comunidade hispanófona da América Latina...)? Se o problema ético-discursivo da Lusofonía é a súa orixe imperial e colonial, como ha de traducir o nacionalismo galego hoxe en día as súas raíces e mitos decimonónicos para contextos transnacionais? Que lle pode ofrecer unha Lusofonía como “comunidade transnacional, com propósitos político-culturais” a Galicia? Aínda que sexa certo que a identificación cultural galega, para sobrevivir nun cadro de globalización transcultural, debe adherir a e inserirse en esferas e redes transnacionais, é realista asociar a cultura galega ao espazo lusófono, en simultáneo co crecente impacto da cultura hispanófona? Por que hai tan pouca cantidade e calidade de investigación sobre temas lusófonos nos estudos galegos da actualidade?
Download (.pdf)
Whether Galicia should or should not form part of the Lusophone world is a polemical issue of which different ideological discourses have appropriated themselves and whose still difficult resolution is impeding more pragmatic and... more
Whether Galicia should or should not form part of the Lusophone world is a polemical issue of which different ideological discourses have appropriated themselves and whose still difficult resolution is impeding more pragmatic and forward-looking approaches. In this article I would like to outline a range of different ideological discourses on the topic, including some critical perspectives on the Lusophone world itself. I will develop a pragmatic argument in relation to the strategic benefits and disadvantages prompted by the potential inclusion of Galician within the Lusophone world. This argument will be mainly articulated from the perspective offered by  ideological and postcolonial criticism as well as by cultural translation.
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Neste esboço de comparação dos ideários de Fernando Pessoa e Carl Einstein, evito a definição problemática dos termos Sensacionismo e Expressionismo. Considero que as fixações conceptuais são de menor relevância no momento de analisar... more
Neste esboço de comparação dos ideários de Fernando Pessoa e Carl Einstein, evito a definição problemática dos termos Sensacionismo e Expressionismo. Considero que as  fixações conceptuais são de menor relevância no momento de analisar dois autores de princípios do século XX que pertencem, de uma forma muito geral, ao âmbito modernista, e uma vez que ambos autores sempre procuraram fugir das etiquetas. Por isso, também não diferenciarei as especificidades do Expressionismo alemão em relação ao contexto socio-histórico bem diferente do Modernismo e Sensacionismo portugueses. O meu interesse pela obra einsteiniana parte de investigações sobre os textos filosóficos e sensacionistas de Fernando Pessoa, que resultam ser idóneos para serem contextualizados na literatura germanófona. Por ser Carl Einstein o autor com menos repercussão junto do público português, centrarei esta análise comparativa na obra do expressionista alemão. Não me constam traduções dos seus textos ao português, razão pela qual optei por transferir algumas passagens da sua obra, embora isso seja uma tarefa relativamente espinhosa, devido ao facto de Einstein ter empregado a língua alemã, por vezes, de uma forma bastante individualista e pelo qual estas traduções não pretendem ser mais do que meras aproximações. A minha comparação estético-filosófica das duas obras pretende mostrar como a "arte de forma", propagada por Einstein, aspirava a uma objectividade ainda maior do que aquela que Pessoa perseguia através do sensacionismo. Esta forma pura e totalizadora representa uma tentativa essencialista de institucionalizar a arte como algo divino, mítico, sem origem nem fim, e cuja descrição através de conceitos verbais e lógicos estaria condenada ao fracasso. Neste sentido, "podia-se falar da auto-mecânica fetichista dos conceitos: estes actuam no ser humano como demónios, que o dominam, de maneira que já não se atreve a problematizar o conhecimento" (Einstein). Exemplificar-se-ão algumas das múltiplas coincidências nas duas obras no que diz respeito ao cepticismo acerca da nossa dependência dos meios insuficientes da linguagem para produzir denominações exactas, a sua "luta contra o enfeitiçamento da nossa razão pelos meios da nossa linguagem" (Wittgenstein).
Download (.pdf)
Download (.pdf)
When Pulitzer Prize winner Elizabeth Bishop died in 1979, the New York Times acknowledged the "extraordinary esteem among critics and fellow poets" she had enjoyed. The historical span of her writing runs parallel to the change in... more
When Pulitzer Prize winner Elizabeth Bishop died in 1979, the New York Times acknowledged the "extraordinary esteem among critics and fellow poets" she had enjoyed. The historical span of her writing runs parallel to the change in American poetics from modernist formalism, through the confessional period, and up to postmodernism. The themes of outsiderhood and marginality in her writing, often related to her struggle for sexual self-definition and to her sense of difference, acquire a broader perspective during her Brazilian years. The way we perceive people violated by our own culture, the issue of the writer's conscience when lending her voice to those who cannot speak for themselves, or the writer's doubts if it were better to remain silent at times - these become more and more crucial questions in Bishop's Brazilian poems. Further on, they will become also unpretentious exercises in coming to terms with her location as a foreign white woman living as a part of a privileged class in a society of tremendous social differences. It has been said that Bishop established an American female poetic tradition drawing the attention to these social and racial dynamics. Nevertheless she always tried to hide certain emotional tracks (a possible anti-male sentiment, the almost conscious ignoring of other feminist poets, encodings of a possible lesbian identity, the fear of getting too close to the social evil she depicted) by cryptical or symbolistic transactions and inversions. My essay tries to examine Bishop's Brazilian poems as well as her translations from the Portuguese according to these postcolonial conditions (in terms of racist as well as of gender stereotyping). Brazil had already been a multicultural society when Bishop went to live there for the first time. Her outsider perspective on the circumstances of Brazilian society, as well as her specific choice and translation of Brazilian literature, are a suitable object for the investigation of the consciousness and the struggle of white poets to overcome postcolonial attitudes and literary dicourses.
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Sirviéndonos de Ringo Rango (1992), un trabajo lírico y multimedial del autor/compositor gallego Antón Reixa, tratamos de ejemplificar, en el presente artículo, las reacciones estéticas de culturas románicas minoritarias ante la presión... more
Sirviéndonos de Ringo Rango (1992), un trabajo lírico y multimedial del autor/compositor gallego Antón Reixa, tratamos de ejemplificar, en el presente artículo, las reacciones estéticas de culturas románicas minoritarias ante la presión homogeneizante de la cultura europea contemporánea y de sus respectivas culturas nacionales. Tanto los cambios y las reinvindicaciones culturales como los cambios lingüísticos y las controvertidas políticas lingüísticas de las autonomías condicionan el porvenir de la producción artística de culturas minoritarias como la gallega. Estas producciones tienen que recurrir a estéticas sofisticadas y a la vez llamativas para imponerse en un mercado mediático _económica y políticamente bastante centralizado_ si quieren contribuir a la supervivencia de su idioma y de su cultura. Esta tentativa de descripción y análisis literarios de las estéticas implicadas en dichos procesos, pone en evidencia la falta de implantación teórica de los conceptos identidad y consciencia como herramientas críticas en la actualidad. La estética de la creación lírica de Antón Reixa se caracteriza por la intención de modernizar una cultura apartada a la fuerza durante décadas de otros referentes culturales y estéticos. Con este objeto, el poeta combina elementos formales procedentes del modernismo, del surrealismo y del dadaísmo (como estética significante) con deconstrucciones posmodernas de mitos y valores históricos y contemporáneos (como estética significativa). El juego formal entre indeterminación semántica e impulso ético se revela decisivo en este proceso de creación poética. Partiendo de los conceptos autoreflexividad, juego, ironía, e impulso ético/estético -aplicables tambien a otros ámbitos de la literatura contemporánea_ tratamos de evidenciar la aspiración de este proyecto estético a una obra de arte total. Reixa amalgama intencionadamente aspectos de la vida y de la consciencia aparentemente incomensurables y ofrece esta concepción como estrategia de supervivencia literario-cultural. Su lírica sirve como ejemplo destacado de la adaptación artística de una actualidad posmoderna, que entraña rupturas culturales traumáticas para Galicia, a través de una estética y un pensamiento peculiarmente gallegos.
Download (.pdf)
Download (.pdf)
A retranca é un dos fenómenos lingüísticos e literarios máis constitutivos e universais da cultura galega. Aínda así, trátase dun fenómeno pouco estudado. O que se pretende aquí, é asentar algunhas bases filosófico-estéticas da retranca... more
A retranca é un dos fenómenos lingüísticos e literarios máis constitutivos e universais da cultura galega. Aínda así, trátase dun fenómeno pouco estudado. O que se  pretende aquí, é asentar algunhas bases filosófico-estéticas da retranca xunto cun catálogo conceptual posmoderno para a análise do seu emprego intencional e reflexivo na literatura galega de vangarda (Antón Reixa e Suso de Toro).
Download (.pdf)
Para estudar os conceptos estéticos que se confrontan e amalgaman na primeira década posterior ao estatuto de autonomía en Galicia, a literatura talvez sexa un dos obxectos máis apropiados. Estilos e Weltanschaungen tan distintos e ás... more
Para estudar os conceptos estéticos que se confrontan e amalgaman na primeira década posterior ao estatuto de autonomía en Galicia, a literatura talvez sexa un dos obxectos máis apropiados. Estilos e Weltanschaungen tan distintos e ás veces contrarios como aqueles que podemos encontrar nas obras de Darío Xohán Cabana, Suso de Toro ou mesmo nos textos de cancións pósmodernistas de Antón Reixa, son exemplos destacados dalguns dos conceptos estéticos vixentes na actualidade galega dos anos 80. Modelos modernistas de índole idealista, arcaizantes recursións ás tradicións medievais e da 'matière de Bretagne', narracións realistas e composicións que aplican o método das analoxías libres do pósmodernismo formaron parte das correntes máis significativas da realidade literaria deste momento. Este estudo incide nalgunhas líneas das súas estruturas estéticas, tentando situalas nas súas respectivas tradicións históricas e sometelas a unha revisión crítica.
Download (.pdf)
Download (.pdf)

And 5 more

Hoje em dia, a relação entre poética e política reveste-se de múltiplos matizes. Não só devido à sua variação ontológica sobre aquilo que criticam, mas também pelas diferenças geo-históricas e culturais, algumas das quais estão... more
Hoje em dia, a relação entre poética e política reveste-se de múltiplos matizes. Não só devido à sua variação ontológica sobre aquilo que criticam, mas também pelas diferenças geo-históricas e culturais, algumas das quais estão representadas neste número. Assim, para quem assume a perspectiva da mudança de regime dialéctico, a poética de toda a obra de arte deve assinalar os problemas do seu momento histórico e convidar à acção. Para outros, é na complexidade de outras poéticas e nas habilidades do público que reside a possibilidade de mudança. Individualidade e colectividade nem sempre dão as mãos. As noções de poética e política variam, as aproximações também. Basta referir que, durante décadas, poetas e artistas têm evitado tratar temas políticos ou de género nas suas obras, por recearem perder a sua vida ou os seus rendimentos. O caso do México, com as bolsas outorgadas pelo governo através do extinto Conselho Nacional para a Cultura, ilustra isto muito claramente. Outros envolviam-se abertamente na denúncia, mas desde uma perspectiva minoritária, e em alguns casos em franco namoro com as artes visuais ou performativas, o que resultava numa certa dose de permissividade: uma performance política de Lemebel no Chile, por exemplo, não resultava assim tão criticada pelo poder estabelecido porque, verdadeiramente, era ignorada; o Purgatorio de Zurita, também no Chile, foi entendido no seu momento histórico como um poema abstracto, não tanto político.
Superando a nossa concepção de “arte política” qualquer restrição temática ou intencional e considerando outras questões, como a adequação enunciativa, a espacialidade ou a actio a ela vinculada, importa dizer que certamente os matizes da relação poética e política são inumeráveis espectros de cinzento, não um branco ou um negro. E preferimos tratar o poético, porque em per- e prospectiva é possível relacionar “o que faz” um/a autor/a com outras artes. Expande-se então a ideia de poética e o trabalho do crítico, perfilando uma consideração geral sobre os modos de ler e investigar poesia hoje, ao mesmo tempo que também se torna mais viável entender obras intermediais, o “que fazer” desde o múltiplo.
Nesta linha, será necessário questionar uma vez mais a noção de poesia no nosso tempo, prestando a devida atenção ao seu estatuto multifuncional e instável, e operando depois com noções como “poesia não-lírica”. Este último rótulo tornou-se, através de diferentes trabalhos, uma ferramenta de grande utilidade para descrever e analisar a complexidade e a variedade dos discursos – formais, estéticos, mediais, teóricos, ideológicos, etc. – que condicionam uma parte importante da produção poética actual. O mesmo poderia acontecer com a noção de “espaço público”, que vem da filosofia política e da história cultural europeia, muito útil para a análise concreta de diferentes fenómenos poéticos; mas também com espacialidade, acontecimento ou resistência cultural, entre outros.
Em muitos âmbitos podemos observar como as aproximações actuais se projetam sobre a cidadania e sobre os que são contemplados como integrantes das “multidões visíveis” (ou com direito a sê-lo). Por outro lado, o poético também encontra meios de manifestação que orbitam à volta da geração de indignados e dos movimentos sociais e políticos alternativos; a performatividade do ser colectivo. Parte destes interesses cristalizam hoje na actividade de certos colectivos, como o Seminário Euraca, que promove a discussão sobre as línguas e as linguagens disponíveis e funciona, ao mesmo tempo, como um dispositivo de emissão-recepção de textos, recitais e poéticas. Combinando a criação, a atenção teórico-metodológica com a sua aplicação crítica em estudos de caso, abrimos um número plural, polifónico. A filosofia política, a teoria literária, o comparatismo, a hermenéutica e as práticas artísticas convergem em diferentes corpos, espaços ou textos, relacionando praças públicas, prisões, outridades, oralidade e performance, visões sobre as possibilidades e os efeitos de internet, etc. Acreditamos que esta observação cruzada de práticas e discursos de resistência na actualidade, articulados de modo relacional, nos permite repensar as correspondências entre poesia e política, diferenciar entre efeitos performativos e eficácia política imediata, ligando tudo isso ao alargamento da nossa concepção do poético.
Também este número da eLyra começa com uma secção de textos poéticos inéditos, neste caso ordenados por âmbito sociocultural e linguístico e, dentro deste, de forma alfabética. Sentimo-nos honrados de poder contar com nomes tão consagrados como os de Ana Luísa Amaral e Manuel Gusmão, mas também pela participação de Andreia C. Faria, uma das mais interessantes revelações poéticas dos últimos anos, e pelo facto de Ludovica Daddi estar novamente representada. Oferecemos também uma selecção significativa de poetas da Galiza, de diferentes gerações: Luz Pichel, uma das poetas mais atentas às questões de interferência linguística e aos discursos de fundo histórico, tal como María do Cebreiro, Oriana Méndez e Daniel Salgado, vozes muito conceituadas na poesia galega actual. Na Espanha, María Salgado já é uma das poetas jovens mais referenciadas que, como Luz Pichel, faz parte do Seminario Euraca; e a poesia de Tirso Priscilo Vallecillos costuma centrar-se na realidade social. Finalmente, temos em Sara Uribe uma das vozes mais importantes da poesia mexicana actual que, tal como a escrita do peruano Carlos Villacorta Gonzáles, exemplifica o trabalho de reconstrução da memória da violência na América Latina.
A secção de estudos começa com uma contextualização teórica e metodológica da relação entre o poético e o político, entre solidão e comunidade na poesia, entre poiesis, aisthesis e politeia. Antonio Méndez Rubio considera que esta relação está em crise na actualidade e explora como a criatividade pode tornar-se numa nova forma de comunicação e de vínculo crítico. Bruno Ministro contextualiza e analisa os textos de intervenção de Abílio-José Santos e a sua arte postal, para exemplificar os processos de politização da estética e de crítica da estetização da política na sua obra. Cristina Oliveira Ramos também se ocupa de um poeta português menos conhecido, ao rever o tema da solidão e do êxodo em José Miguel Silva, a sua militância crítica face à sociedade contemporânea e a sua evasão da comunidade urbana. Pedro Craveiro estuda, no contexto político-ideológico da década de 1970 no Brasil, a produção da geração mimeógrafo e do colectivo Nuvem Cigana e os efeitos das suas intervenções no espaço público e para a figura autoral. Sérgio Bento revê a influência das tecnologias computacionais e digitais na poesia brasileira contemporânea, os rastos temáticos e o seu impacto estrutural nos poemas, reivindicando uma crítica dos fluxos de informação. Chiara María Morfeo apresenta as possibilidades do mundo digital como estratégia para visibilizar a poesia indígena no Chile, especialmente daquela que se afasta das noções históricas aculturadas dos mapuches. No seu estudo sobre poesia peruana actual, Ilka Kressner traça um roteiro da cidade neoliberal através dos poemas de Roxana Crisólogo, Victoria Guerrero e Ericka Ghersi, mostrando convenções líricas e propondo alternativas. Joseba Buj demonstra como as crónicas poéticas da crítica e tradutora Cristina Burneo Salazar sobre o poeta equadoriano Alfredo Gangotena revelam uma dinâmica contraditória entre corpo, mulher, povo ancestral (shuar) e território. Desde o âmbito do País Vasco, Iratxe Retolaza estuda poéticas de mulheres encarceradas, duplamente silenciadas e invisibilizadas pela sua identidade político-geográfica e pelo seu género num contexto geral de violência política. A partir de uma metodologia comunicativa e participativa, Maria Gislene Carvalho Fonseca analisa o género e a língua galega como aspectos políticos nas escolhas discursivas do grupo galego Cinta Adhesiva, ligado à performance poética. Como complemento a esta variedade de abordagens, dirigimos ainda um inquérito com quatro perguntas a artistas, poetas e investigadores, para que reflectissem sobre a relação entre o poético e o político no seu trabalho. Reunimos figuras muito diversas, procedentes de diferentes contextos artísticos e sócio-culturais: o professor universitário e poeta Arturo Casas; o artista urbano Miguel Januário; poetas como Daniel Salgado, Luz Pichel e Manolo Pipas; a romancista Isabela Figueiredo, porque não queríamos excluir a noção do poético na ficção; os âmbitos da videoarte e performance, com Ester Xargay e Maria Rosendo.
A última secção, “Política do Olhar”, compila fotografias de intervenções e constelações poético-políticas no espaço público, para mostrar a importância dos sistemas de significação não-verbal na interacção e mediação públicas.
Download (.pdf)
"Although seen as critical of the traditional concept of utopia, José Saramago’s oeuvre enables many approaches to analysing related themes. The works gathered here will focus on a range of topics, spanning the (re)learning of humanity,... more
"Although seen as critical of the traditional concept of utopia, José Saramago’s oeuvre enables many approaches to analysing related themes. The works gathered here will focus on a range of topics, spanning the (re)learning of humanity, postcolonialism, iberianism, imagology, translation, language, style, the portrayal of women, imagination, identity, and cultural and historical representations. Amongst other things, this volume aims to illustrate that rather than understanding utopia as disconnected from reality, Saramago saw it as an extension of the historic present in the immediate future, as a ‘continuous act of conviction’, which he also came to define as ‘my utopia’.

Apesar de José Saramago se ter mostrado crítico em relação ao significado tradicional do conceito de utopia, a sua obra oferece muitas vias de análise de temáticas relacionadas. Os trabalhos aqui reunidos centrar-se-ão em temas que abrangem a (re)aprendizagem de humanidade, o pós-colonial, o iberismo, a imagologia, a tradução, a língua, o estilo, a representação da mulher, o imaginário, a identidade e as representações de cultura e história. Entre outros aspectos, trata-se de ilustrar o facto de Saramago nunca ter entendido a utopia como uma via paralela à realidade. Antes, considerou-a como extensão do presente histórico no amanhã, na sua possível transformação em “acção contínua” por convicção, o que também chegou a definir como “a minha utopia”."
Download (.pdf)
"The concept of “non-lyric” calls attention to the functional instability of poetry as a genre and of lyric as a discursive category today. This volume reflects on new discursive and cultural practices in contemporary poetry: the... more
"The concept of “non-lyric” calls attention to the functional instability of poetry as a genre and of lyric as a discursive category today.  This volume reflects on new discursive and cultural practices in contemporary poetry:  the constitution of new subjects and new subjectivities, the function of the poetic in public space, enunciative hybridizations and the incorporation of intermediality. Its main purposes are to question the conventional identification of poetic with lyric and to analyze the defining elements of the non-lyric.
This volume combines discussion of theoretical and methodological aspects with case studies of various poetic and cultural spheres:  the Austrian, Brazilian, Spanish, Galician, Latin American, Polish and Portuguese spheres, oral traditions, and experimental and interartistic poetry, among others.

Discursos non-líricos na poesía contemporánea
O concepto do “non-lírico” chama a atención sobre a inestabilidade funcional da poesía como xénero e do lírico como categoría discursiva na actualidade. Este volume reflexiona sobre novas prácticas discursivas e culturais na poesía contemporánea como a constitución de novos suxeitos e novas subxectividades, a función do poético no espazo público, as hibridacións enunciativas ou a incorporación da intermedialidade. A posta en causa da convencional identificación entre o poético e o lírico, así como a análise dos elementos definitorios do non-lírico, constitúen os principais fíos condutores.
A discusión sobre aspectos teóricos e metodolóxicos combínase con estudos de caso de ámbitos poéticos e culturais diversos: austríaco, brasileiro, español, galego, hispanoamericamo, polaco, portugués, as tradicións orais, a poesía experimental e interartística, entre outros.

Nicht-lyrische Diskurse in der zeitgenössischen Dichtung
Das Konzept des „Nicht-Lyrischen“ verdeutlicht die funktionale Instabilität der Dichtung als Gattung und des Lyrischen als Diskurskategorie der Gegenwart. Dieser Band untersucht diskursive und kulturelle Strategien in der zeitgenössischen Dichtung wie die Konstitution neuer Subjekte und Subjektivitäten, Dichtung im öffentlichen Raum oder hybride und intermediale Ausdrucksarten. Die herkömmliche Kennzeichnung der Dichtung durch das Lyrische wird hinterfragt und definierende Elemente des Nicht-Lyrischen analysiert.
Der Band verbindet theoretische und methodologische Überlegungen mit Fallstudien aus diversen Dichtungs- und Kulturbereichen - so unter anderem aus Brasilien, Spanien, Galicien, Hispanoamerika, Österreich, Polen und Portugal - sowie zu Formen der mündlichen Überlieferung, zu experimenteller und gattungsübergreifender Dichtung.


Content

Burghard Baltrusch & Isaac Lourido: "Sketching non-lyrical discourses in contemporary poetry"

I. Theoretical Guidelines / Pautas teóricas

Arturo Casas: “Non-lyric Poetry in Current System of Genres”
Daniel F. Chamberlain: “Oral Poetry Inc. and Offence in Comparative Literary History”
Cornelia Gräbner: “From the Intersection of Pain and Hope: Poetic Disruptions of the Neoliberal Etiquette in Public Letters”
Rui Torres: “Arquivos Digitais e Literatura Experimental: Pressupostos e Constrangimentos”

II. New Subjects and Subjectivities / Novos suxeitos e subxectividades

Margalida Pons: “On Besieged Lyricism and Translucent Subjects: Experimental Catalan Poetry”
Silvia Bermúdez: “Non-Discoursive Impulses and the Social Function of Poetry: Diversification Strategies in Antón Lopo and María do Cebreiro Rábade Villar”
Isaac Lourido: “Consciencia da marxinalidade: marcas da ideoloxía libertaria na poesía galega última”
Gisele Giandoni Wolkoff: “(Un)Territories of the Self: Women and Poetry in Contemporary Portugal”

III. Hybridization of Genres and Arts / Hibridación xenérica e artística

Marina Corrêa: “Discurso Não-lírico e Poesia Concreta: Música como Meio de Materialização na Poesia de Ernst Jandl e Augusto de Campos”
Martín Veiga: “Nomear o mundo: os poemas-inventario de Xavier Queipo”
Gonzalo García Fortes: “Elementos performativos na poesía de Chus Pato”
María Cecilia Graña: “Intensos poemas extensos: el rodar conjunto del canto y el cuento”
Albert Jornet Somoza: “La lira reflexiva: espacios de transdiscursividad en el poema en prosa contemporáneo”

IV. Repertoires / Repertorios

Walfrido Dorta Sánchez: “Discursos postnacionales, políticas de (des)autorización y terror-ismo literario: la poesía no lírica de los escritores del grupo Diáspora(s)” Marlena Krupa: “Sobre la poética del albatros y la ontología del bufón. Elementos no líricos en la poesía comprometida de Adam Zagajewski y Pablo García Casado”
Fernando Guzmán Simón: “Poesía y ciudad. Una aproximación al estudio comparativo del cronotopo Bajtíniano en la poesía hispana de tema neoyorquino”
Pablo Carriedo Castro: “Poesía, capitalismo y democracia: aproximación a la Otra Sentimentalidad” "
Download (.pdf)
Capa_contracapa_def.pdf
Non-Lyric_Discourses_content_intro.pdf
Abstract Within the varied context of Galician contemporary poetry and its boom of women writers Lupe Gómez holds a privileged position. Initially controversial because of her provocative themes and her refutation of the established... more
Abstract

Within the varied context of Galician contemporary poetry and its boom of women writers Lupe Gómez holds a privileged position. Initially controversial because of her provocative themes and her refutation of the established aesthetic norms, she has turned into a cult author who managed to build, since the self-edition of Pornography in 1995, an oeuvre that is anticulturalist, feminist, libertarian, but also characterized by surrealist and existentialist overtones. Some of the principal literary topoi within her innovative aesthetics are freedom, otherness, transition or repetition. This volume combines most of the studies of the oeuvre up to now, an interview with the author, a glossary of her poetry’s key concepts together with four translations of two volumes of poems (English, French, Portuguese and German).

Resumo

No contexto da variada poesía galega contemporánea e do boom das escritoras no período posfranquista, Lupe Gómez ocupa unha posición destacada. Inicialmente controvertida por ser provocadora e refutar o canon estético, converteuse en autora de culto, que construíu desde Pornografía (autoeditado en 1995) unha obra anticulturalista, feminista, libertaria, mais tamén con matices surrealistas e existencialistas. Na súa estética innovadora aparecen liberdade, outredade, transición ou repetición como topoi fundamentais. Este volume reúne practicamente todas as análises da obra até o momento, unha entrevista coa autora, un glosario de conceptos centrais da súa escrita, xunto con catro traducións de dous poemarios (inglés, francés, portugués e alemán).

Zusammenfassung

Innerhalb des Booms von Autorinnen in der reichhaltigen galicischen Dichtung der Nach-Franco-Zeit nimmt Lupe Gómez eine Sonderstellung ein. Zunächst umstritten aufgrund ihrer Provokationen und Ablehnungen der etablierten literarischen Ästhetik, ist sie zur Kultautorin avanciert und hat, seit dem 1995 selbstedierten Gedichtband Pornographie, ein antikulturalistisch, feministisch, libertär, doch auch surrealistisch und existentialistisch gefärbtes Werk vorgelegt. In ihrer innovativen Ästhetik stellen Freiheit, Andersheit, Übergang oder Wiederholung zentrale topoi dar. Dieser Band vereint fast alle bisherigen Werkanalysen, ein Interview mit der Autorin, ein Glossar der Leitbegriffe ihrer Dichtung und vier Übersetzungen zweier Gedichtbände (englisch, französisch, portugiesisch und deutsch).
Download (.pdf)
Have you ever wondered whether there are differences between the same soap opera broadcasted in South America and the dubbed version broadcasted in Galicia? Can we access Anglo-Saxon literature a lot more easily than classical authors... more
Have you ever wondered whether there are differences between the same soap opera broadcasted in South America and the dubbed version broadcasted in Galicia? Can we access Anglo-Saxon literature a lot more easily than classical authors from Indian literature? What do countries like France or the U.K. think of us when they listen to Galician music? Would Calígula by Camus be the same in Galician as its French version? Are we facing "parallel universes"? Do translated products have a shelf life just like the geopolitical bonds to which they are related? Does Galicia belong to the Portuguese speaking world? Is it possible for somebody like Albert Einstein to become a marketing agent to sell us a car?  How did specialised terms like DNA and RNA, amongst others, become colloquial terms? In what way did Galician emigration contribute to Cuban cultural legacy? And what did returning emigrants bring back from there? And finally, how is the software that you use in your computer localised and furthermore, how is text transformed into voice?
All these questions lead us directly to translation and its context, namely paratranslation. From everyday activities to new technologies, from televised products to literature and social imagery.  Translation and paratranslation make up one of the key elements when describing and analysing cultural phenomena that are permeable, mixable, and crossbreed.  However, such information traffic, which in a sizeable part escapes individual and group control,  generates distortions, paradoxes and resistance to the constant transformation process that cultural systems are faced with.  After all, culture and translation cannot be reduced to just language.
We seem to carry a "portable culture" wherever we go and it is both within and on top of our heads.  It is not closed, it gets impregnated by its own context, and it creates friction but also provides understanding. In short, translation events are immense networks of information that are difficult to shape.  It therefore becomes essential to venture out of certainty and delve into an unexplored and fully transdisciplinary field.  In this sense, Soldando sal presents a set of essays that try to interrogate and reveal the capacity of translation in its widest sense, within the privileged role it plays in cultural transformation, in areas that are completely unrelated (politics, TV, comparative literature, informatics, terminology, music, migration,...). The current volume initiates some of the  cartographic intersections of future Galician translation studies.
Download (.pdf)
“Galicia nos Contextos Globais: Perspectivas para o Século XXI” foi a idea aglutinante que escolleu a dirección da Asociación Internacional de Estudos Galegos durante o período 2006-2009, co gallo de atraer galicianistas de todo o mundo... more
“Galicia nos Contextos Globais: Perspectivas para o Século XXI” foi a idea aglutinante que escolleu a dirección da Asociación Internacional de Estudos Galegos durante o período 2006-2009, co gallo de atraer galicianistas de todo o mundo ao primeiro congreso que a AIEG ía celebrar en Galiza. Este IX Congreso foi tamén o máis longo e con máis asistencia da historia da AIEG: Máis de 200 congresistas de máis de 40 universidades estranxeiras e 6 estatais —entre outras institucións académicas— contribuíron con conferencias, participacións en mesas redondas e relatorios, o que confirmou tanto a vitalidade da asociación como o crecente interese que os Estudos Galegos espertan a nivel internacional. Tratouse dun congreso organizado polas e realizado nas tres universidades galegas e que en grande parte quedou gravado pola UVigo Televisión, onde pode ser visualizada (<http://tv.uvigo.es/gl/serial/583.html>).
O tema do congreso fora inspirado polos cambios acelerados aos que nos somete a era das telecomunicacións, con discursos uniformes e maniqueístas que se impoñen nos máis apartados rincóns do planeta, vehiculando elementos culturais alleos ao lugar de implantación, e que convidaban á reflexión sobre a posición de Galicia e, especialmente, da súa lingua. Porén, a perspectiva dunha Galicia nos contextos globais incitaba a ir máis aló dos estudos lingüísticos e mesmo literarios. Así, entre os días 13 e 17 de xullo de 2009, ofrecerase unha ampla proposta para o debate, no que eidos como o Dereito, a Economía, a Política, a Arquitectura, a Historia e Xeografía, os Estudos de Tradución e mesmo as Ciencias da Comunicación e as Tecnoloxías da Información atoparon un relevante oco nun espazo de reflexión. Durante estes días, o ámbito académico do noso país demostrou a súa puxanza e quedou patente o interese de máis de 200 galicianistas procedentes de catorce países, que foron testemuñas do “localismo globalizador”, en palabras de Boaventura de Sousa Santos, e que Galicia é quen de ofrecer ao século XXI.
Xa antes de se conformar como unha cultura-nación, Galicia se atopaba inserida nas primicias das dinámicas globais. Dende os principios da historia dos pobos, a cultura galega fora unha cultura en vías de globalización: migratoria, receptora e hospitalaria —sen nunca abdicar do propio. Nesta terra, constantemente transitada polos pobos máis diversos, remata en Fisterra unha das principais arterias dos soños e das utopías europeas. Galicia nunca deixou de ser o pórtico de chegada e de partida dos seres humanos e das súas culturas, da gloria dos seus ideais como tamén da miseria das súas colonizacións. Pensemos na ansia do transatlantismo que se cumpriu coa expansión galego-portuguesa e na que o condado portucalense levou a lingua e cultura galegas primeiro cara ao sur e despois alén mar, espallándoas polo mundo fóra. Por esta razón, o IX Congreso da AIEG se inaugurou cunha conferencia do académico e prestixioso galicianista da Universidade de Oxford, John Rutherford, sobre “Os Estudos Galegos nos contextos globais”, contextos que despois se foron analizando e debatendo ao longo do congreso, e que encabeza estas actas.
Os Estudos Galegos académicos acompañan Galicia na súa continuada encrucillada entre terra e mar, entre Europa, América e África, o norte atlántico e o sur mediterráneo, entre a Hispanidade, a Lusofonía e o mundo anglófono. Mais, Galicia, esta nación sen estado, nunca chegou a diluírse nestas encrucilladas, manténdose sempre futuríbel.
Na década de 80 do século pasado, Jürgen Habermas propuxera un futuro estado europeo supranacional como horizonte final do posnacionalismo. Mais tal filiación recluiríanos no vello ideario do estado nacional-liberal como posibilidade de identificación única e restrita para o individuo. Mentres os estados-nación están a perder importancia fronte á integración europea e o proceso globalizador, as comunidades migrantes mailas minorías abren un dobre desafío: o desafío posnacional e o da diferenciación cultural ou multicultural.
De xeito interdisciplinario, os estudos galegos deixaron de manifesto que sería unha ilusión declarar a morte da nación. Sociólogos como Ruud Koopmans e Paul Statham destacaron que a idea da nación e os seus modelos de cidadanía actualizados son indispensábeis nos procesos non só de exclusión senón, sobre todo, de inclusión e asimilación de migrantes. Da mesma maneira que se está asentando a idea dunha Lusofonía poscolonial independente dos estados-nación, cómpre que reivindiquemos unha visión transatlántica e mundializada na que tamén a Galicia actual tería cabida. Situarse con éxito no palco da cultura global, implica hoxe en día saber traducir entre o concepto decimonónico da nación e aquel vindeiro do século XXI, de cara a unha identificación cultural igualitaria, anovadora e transversal.
No peor dos casos, unha hibridación cultural resulta nunha perda, mais a súa vertente positiva é tamén o nacemento de algo novo. Un exemplo ofrece unha antoloxía de narrativa galega traducida ao inglés que xoga explicitamente coa anovación da tradición: From the Beginning of the Sea. A metáfora do finis terrae que atravesa a cultura galega tradúcese nun anovador e anosador “principio do mar” que marca, ademais, a vontade de iniciar unha nova época de aspiración global, sen perder o arraigo local. Mais unha cultura periférica nunca debe ser un refuxio imaxinario. Por razóns históricas e socioeconómicas, Galicia, se se quixese aliar con grandes bloques culturais, estaría practicamente obrigada a adoptar a lingua como un esencialismo estratéxico.
O grande potencial mediador que alberga a cultura galega, colocouna cun pé en cada unha das grandes culturas ibéricas, un feito que reverte en capital para unha negociación identitaria nos contextos globais. Situarse con éxito no palco e no mercado da cultura e da academia internacional, implica hoxe en día saber traducir a propia cultura acorde cos momentos fluídos e migratorios dos tempos que corren. Tamén os Estudos Galegos precisan cada vez máis de debates transversais e interdisciplinarios, algo que o IX Congreso da AIEG quixo potenciar. Especialmente no eido da literatura o congreso ofreceu moitas achegas anovadoras nesta nova topografía intelectual que Emily Apter deu en chamar as “zonas de tradución”, tanto entre disciplinas académicas como entre culturas.
A “materna Galiza”, como dicía Eduardo Lourenço, ben podería asumir o lugar de orixe da expansión lingüística e cultural lusófona, transformándose non só no punto de reencontro entre a Lusofonía e a Hispanidade, mais incluso superando a utopía da Hespaña que imaxinara Castelao, ao abrirse á globalización en todas as súas facetas. A Galicia de hoxe e os seus estudos académicos precisan buscar o seu lugar nesta rede de grandes conxuntos como o Commonwealth, a Francofonía, o Panarabismo, a Hispanidade e a Lusofonía, en histórica rivalidade pola ordenación simbólica do mundo. É nesta constelación plural e plurisemiótica que a cultura galega e os seus estudos teñen que ser reconfigurados.
Hai circunstancias en Galicia que estamos habituados a interpretar como problemáticas, mais que representan auténticas vantaxes: A realidade galega da actualidade é a dunha sociedade en movemento, dunha cultura en obras. Neste sentido, a emigración galega xa propiciara un sistema transnacional e cosmopolita avant la lettre. As comunidades da emigración levaron na cabeza o que Manuel Rivas chamou o “país portátil”. Son estas identidades culturais portátiles que na nosa época migratoria de persoas e ideas representan un dos máis valiosos bens culturais, servindo tanto para a conservación como para transaccións actualizadoras.
A partir destas e outras contextualizacións, o IX Congreso da AIEG abriu perspectivas interdisciplinarias para os Estudos Galegos neste novo século. A nosa Asociación cumpriu naquel ano 26 anos de existencia, inseríndose desta forma nas conmemoracións do 25º aniversario do Consello da Cultura Galega que é, desde xa hai unha década, o noso principal valedor e asociado no labor da promoción e divulgación dos Estudos Galegos académicos a nivel internacional.
As actas que aquí se presentan, reúnen aquelas contribucións que non chegaron a ser gravadas pola UVigo Televisión nin publicadas por outras vías, como aconteceu, por exemplo, co grande número de contribucións específicas sobre poesía e que saíron á luz en 2011, de forma separada, nun monográfico especial do Boletín Galego de Literatura co título "Novos suxeitos e nova discursividade na poesía galega actual", coordinado por Arturo Casas (véxase tamén <http://estudosgalegos.org>).
Esta escolma gravita, outra vez, sobre o común denominador da cultura galega e formula distintos enfoques socio-históricos e lingüístico-literarios. O interese dos mesmos é que dan conta da vivencia da lingua e da cultura galega máis aló de Galicia, permitíndonos facer o periplo polas migracións dos dous últimos séculos cara a Cuba, Arxentina ou Brasil, e outras máis antigas que destapan as estruturas comúns dos pobos celtas. É a globalización un fenómeno moderno? Dificilmente se pode soster unha tese deste calibre ante a Historia de Galicia e as súas xentes. Galicia está conformada pola súa xente no exterior, en países desenvolvidos asemade polas galegas e polos galegos da diáspora. Velaí unha preocupación de fondo: Como nos ven as outras culturas? Como podemos cambiar/mellorar a imaxe que de nós teñen no exterior? Que temos que visibilice o que somos? Unha resposta faise evidente: A boa literatura, que merece tradución e recibe atención de quen gosta dos contos, a maxia e a cadencia musical da poesía, e a fondura doutros xéneros de expresión artística. Outra resposta xorde con menos evidencia mais a mesma relevancia: A identidade galega, plasmada na literatura e tamén nos procesos políticos propios e alleos. Unha pegada na Historia que cómpre reivindicar.
Die Studie unternimmt den Versuch einer Gesamtdarstellung von Denken und Dichten des vielgestaltigen Fernando Pessoa (1888-1935). Anhand der Leitbegriffe des Bewußtseins und der Erzählungen wird der gegenwärtig wohl bekannteste... more
Die Studie unternimmt den Versuch einer Gesamtdarstellung von Denken und Dichten des vielgestaltigen Fernando Pessoa (1888-1935). Anhand der Leitbegriffe des Bewußtseins und der Erzählungen wird der gegenwärtig wohl bekannteste portugiesische Autor im geistes- und literaturgeschichtlichen Kontext seiner Zeit betrachtet. Dabei werden die literarischen wie auch die bisher wenig bekannten theoretischen Werkteile nicht nur interpretiert, sondern auch beschrieben. Die Betrachtung seiner Faustfragmente schließt einen Abriß der Stoffgeschichte ein, in die Pessoa sowie die modernen Bearbeitungen Thomas Manns und Paul Valérys eingeordnet werden. Die heteronymische und Bewußtseinskunst Pessoas werden sodann mit ausgewählten Texten Carl Einsteins, Luigi Pirandellos und James Joyces verglichen bzw. kontrapunktiert. Ziel der Arbeit ist es, Pessoa als einen Genotyp der Moderne zu etablieren und seine ästhetischen Bewußtseinsstrukturen faßbar zu machen.
http://www.amazon.com/Bewusstsein-Erzahlungen-Fernando-Romanistische-Arbeiten/dp/363131406X/ref=sr_1_20/192-7707914-7440137?ie=UTF8&s=books&qid=1275578707&sr=1-20
INHALTSVERZEICHNIS
Vorbemerkung 9
Methodologische Überlegungen 15
I.1 Kontext 23
I.2 Psychobiographische und ästhetische Einführung 25
I.2.1 Bewußtsein der Erzählungen 27
I.2.2 Erzählungen des Bewußtseins 35
I.3 Edition 42
I.4 Kritische Rezeption 46
A. Der psychologische Ansatz 47
B. Der literaturhistorische und philosophische Ansatz 48
C. Der literaturwissenschaftlich-textkritische Ansatz 49
II. BEWUSSTSEIN
A. Zum philosophischen Begriff und seiner Anwendung bei Pessoa 51
B. Zum neurophysiologischen Begriff und seinen Konsequenzen 56
C. Zum psychologischen Begriff und seinen Anwendungsmöglichkeiten 59
D. Zur Sprache 63
E. Zur Intentionalität und Reflexivität 66
F. Zur Individualisierung 67
G. Zur Schizophrenie und manischen Depression 69
H. Zum ästhetischen Begriff 72
H.1 Strukturen des modernen ästhetischen Bewußtseins 79
II.1 Aisthetische Strukturen des modernen Bewußtseins 84
II.1.1 Physik - Metaphysik: Der mimetische Ansatz 84
  II.1.1.1 Metaphysische Erkenntnis und physikalische Inhalte 90
II.1.2 Reflexivität: Der relativistisch-materialistische Ansatz 93
  II.1.2.1 Denkstrukturen bei Pessoa und Joyce 99
II.1.3 Individualisierung: Der analytisch-rationalistische Ansatz 101
  II.1.3.1 Individualisierung und anthropomorphe Gottesvorstellung 102
  II.1.3.2 Paradoxaler Materialismus als Semantik der Individualisierung 103
  II.1.3.3 Individualisierung bei Pessoa und Ortega y Gasset 105
  II.1.3.4 Individualisierung und Ironie - Pessoa, Unamuno und Ortega 107
II.2 Ästhetische Strukturen des modernen Bewußtseins: Die Fusion der Ebenen 111
II.2.1 Dialektiken des ästhetischen Bewußtseins 115
  II.2.1.3 Gleichsetzung von Traum und Wirklichkeit - zur Psychopathologie des Genies 117
II.2.2 Theorien im ästhetischen Denken Fernando Pessoas 121
  II.2.2.1 Pessoa-Ipse postuliert: "António Botto e o ideal estético em Portugal" 123
  II.2.2.2 Álvaro de Campos schlägt zurück: Der Brief an die Contemporânea 131
  II.2.2.3 Pessoa-Ipse berichtigt: "Athena" 134
  II.2.2.4 Campos spezifiziert: "O que é a metafísica" 137
  II.2.2.5 Campos definiert: "Apontamentos para uma estética não-aristotélica" I 142
  II.2.2.6 "Apontamentos para uma estética não-aristotélica" II 148
II.2.3 Formen der Sophistik im ästhetischen Bewußtsein Campos' und Ipses 153
II.2.4 Campos und Ipse im Gefolge von Hegel und Nietzsche 157
II.3 Strukturen und Funktionen im ästhetischen Bewußtsein 161
A. Ironie 162
B. Rausch- und Traumformen 164
C. Spielcharakter 165
II.4 Schlußbetrachtung zum ästhetischen Bewußtsein 168
III. ERZÄHLUNGEN
A. Zum Begriff der Erzählungen 171
III.1 Ästhetische Strukturen der modernen literarischen Erzählung 178
III.1.1 Fernando Pessoa-ipse 184
  III.1.1.1 Der Verlust der Position - die "Autopsicografia" als Literaturtheorie 184
  III.1.1.2 "Las Meninas" von Velázquez als darstellungstheoretische Referenz 191
  III.1.1.3 "Isto" und die "Autopsicografia": Die poetologische Dialektik 197
III.1.2 Alberto Caeiro 204
  III.1.2.1 "O Pastor amoroso" 210
  III.1.2.2 Der "Sensacionismo" 213
  III.1.2.2.1 Zu einer Genealogie des Sensacionismo 214
  III.1.2.2.2 Pessoas poetologische Entwicklung zum Sensacionismo 218
    A. Paúlismo (220);    B. Interseccionismo (221);    C. Sensacionismo (224)
  III.1.2.2.3 Geometrie und Algebra des Sensacionismo - das Würfelmodell 225
    A. Anwendung (228);    B. "Seja o que for que esteja no centro do mundo" (231)
  III.1.2.3 Mystik und Zen-Buddhismus bei Caeiro 234
  A. "Deste modo ou daquele modo" 238
  III.1.2.4 Caeiro und der Neopaganismus 242
  III.1.2.4.1 António Mora - der Theoretiker des Neopaganismus seines Meisters 245
III.1.3 Ricardo Reis 250
  III.1.3.1 Zeitbewußtsein und Todesfurcht bei Ricardo Reis 254
  III.1.3.2 Ideal, Schönheit, existentielle Zweifel und Neohellenismus 256
  III.1.3.3 "Ouvi contar que outrora, quando a Pérsia..." 262
III.1.4 Álvaro de Campos 266
  III.1.4.1 "Ode Triunfal": Die zivilisationsgeschichtliche Dimension 268
  III.1.4.2 "Ode Marítima": Die Hysterie der Sinneswahrnehmungen 272
  III.1.4.3 "A Passagem das Horas": Der Wandel ins Kontemplative 274
  III.1.4.4 Unsterblichkeit und Wille zur Macht - Campos und Nietzsche 277
  III.1.4.5 Zum Futurismus bei Campos 281
  III.1.4.6 Campos, Whitman und das Scheitern der ENA 284
  III.1.4.7 "Tabacaria" 289
III.1.5 Bernardo Soares 302
  III.1.5.1 Sensacionismo und "décadence" im Livro do Desassossego 303
  III.1.5.2 Traum und Bewußtsein 307
  III.1.5.3 Dichten um das Bewußtsein zu vergessen 310
  III.1.5.4 Positionsverlust von ästhetischer Produktion und Rezeption 313
III.2 Fausto - Die Aporie der Bewußtseinskunst 316
III.2.1 Fauststoff und Bewußtsein 317
  III.2.1.1 Goethe und Lenau 318
III.2.2 Fausto - Tragédia Subjectiva 321
  III.2.2.1 Erster Akt - Der Tod Gottes im Menschen 323
  III.2.2.2 Zweiter Akt - Die Implosion des Ich 326
  III.2.2.3 Dritter Akt - Der Traum vom Gefühlsbewußtsein 328
  III.2.2.4 Vierter Akt - Der Kampf gegen die Denksucht 330
  III.2.2.5 Fünfter Akt - Der Zweifel und die Todesangst 331
  III.2.2.6 Die Abstraktionsfalle 333
III.2.3 Fausto und die moderne Rezeption des Fauststoffs 334
  III.2.3.1 Thomas Manns Doktor Faustus (1947) 334
  III.2.3.2 Paul Valérys Mon Faust (1941) 336
III.3 Heteronymie 339
III.3.1 Zu einer Theorie der Heteronymie 344
III.3.2 Modellvorstellungen der Heteronymie 347
III.4 Bewußtseinskunst 351
A. Perspektivismus 353
B. Dekonstruktion des eigenen Bewußtseins 353
C. Individualisierung 354
D. Verwissenschaftlichung 354
E. Analogische Kunst 355
F. Kunstabsolutismus 355
III.4.1 Gesamtkunstwerk und Totalitätstraum 356
  A. Traum 357
  B. Intertextualität 358
  C. Moderne Techniken: Vergegenwärtigung der Realitätsgrenzen und Strukturen 360
  D. Freiheit und Individualisierung 361
  E. Romantisches Erbe und Nationalmythik 362
  F. "Anspruch und scheiternde Annäherung" 363
III.5 Heteronymie und Bewußtseinskunst im frühen 20. Jahrhundert 364
III.5.1 Carl Einsteins Bebuquin (1912) und "Negerplastik" (1915) 365
III.5.2 Luigi Pirandellos Sei personaggi in cerca d'autore (1921) 372
III.5.3 James Joyces Ulysses (1922) - Die "Circe"-Episode 377
  A. Formale Ebene 378
  B. Zeit und Bewußtsein 380
  C. Dramatische Technik 382
  D. Semantische Ebene 383
  E. Stephen Dedalus und Leopold Bloom 384
  F. Wirklichkeitswahrnehmung und Erzähltechnik 385
  G. Fusion der Erzähltechniken und der Symbolik 386
IV. ZUR MODERNITÄT FERNANDO PESSOAS
A. Zum Begriff der Moderne 389
B. Literaturhistorische Strukturen des Bewußtseins 393
C. Bewußtsein 395
D. Erzählungen 397
E. Folgen 401
V. LITERATURVERZEICHNIS
VI.1 Textausgaben Fernando Pessoas 405
  VI.1.1 Zitierte Primärliteratur mit Konkordanzen 407
VI.2 Zitierte und verwiesene Sekundärliteratur zu Fernando Pessoa 408
VI.3 Übrige zitierte und verwiesene Primär- und Sekundärliteratur 412
Abbildungsverzeichnis 421
Download (.pdf)
Pessoa_I-I_1_2.pdf
download_93B9C3FC-D5C6-5919-292A4B45E939081D.pdf
Download (.pdf)
Um dos gestos políticos mais notáveis na escrita de Adília Lopes, é o assumir publicamente que tem uma doença mental. Trata-se de um dos principais leitmotiv da sua obra, com o qual denuncia os discursos da psiquiatrização e... more
Um dos gestos políticos mais notáveis na escrita de Adília Lopes, é o assumir publicamente que tem uma doença mental. Trata-se de um dos principais leitmotiv da sua obra, com o qual denuncia os discursos da psiquiatrização e medicalização, do heterossexismo ou das categorias de classe e da divisão sexual do trabalho, como estratégias de controlo social e de normalização. As suas descrições das alterações morfológicas e imagísticas do seu corpo e sua doença mental, são uma forma irónica mas também dolorosa de resistência e subversão das normas, mas também uma estratégia poética de politização da vida privada.  A doença mental e a medicalização tornam-na “gorda e lenta. De corpo e de espírito”, atiram-na para fora do mercado de trabalho. Mas também a integram, simultaneamente, na esfera artística, onde a discriminação social e o isolamento não têm os mesmos efeitos que em outras ocupações. Ao incorporar a doença mental na poesia, Adília Lopes lida com o preconceito, e partilhá-lo representa tanto um processo de auto-ajuda como a procura de um reconhecimento pelos sistemas social e literário instituídos. Contudo, o caso Adília Lopes também demonstra que existe uma clara diferença entre as ideias romântica e modernista do artista louco, como mito canonizado de transgressão da normalidade burguesa, e o artista com uma doença mental. A doença mental real e concreta continua a estar sujeita ao silenciamento e à discriminação, e a sua exposição desinibida é ainda causa de desconforto ou, até, de rejeição. Em Adília Lopes podemos observar, no entanto, como uma não conformidade com esta suposta normalidade é transformada em poética política, como a exposição da vulnerabilidade abre espaços para a acção micropolítica e para discursos não essencialistas. Adília Lopes constrói a sua corporeidade e a sua identidade como amálgama de sensações queer, loucura e deslocamentos de imagens e imaginários. Como em Cindy Sherman, na sua obra a mente e o corpo inadaptados não aparecem apenas como representação ou simulacro, mas como aquilo que ainda subsiste do carnal, do disforme, do abjecto e do trauma.
Palavras-chave: Adília Lopes; poesia e política; representação poética de loucura, doença e corpo; identidade queer.
Download (.pdf)
Comunicación en el Coloquio Internacional "Por el barrio de Adília Lopes", Universidad de los Andes, 30 de abril de 2019.
https://facartes.uniandes.edu.co/adilia-lopes/
Research Interests:
Download (.pdf)
Desde los años 80 del siglo XX, la obra de la poeta portuguesa Adília Lopes (*1960) ha pasado de los márgenes del sistema al canon de la poesía portuguesa del siglo XX-XXI. El seminario quiere ofrecer una introducción general a la obra de... more
Desde los años 80 del siglo XX, la obra de la poeta portuguesa Adília Lopes (*1960) ha pasado de los márgenes del sistema al canon de la poesía portuguesa del siglo XX-XXI. El seminario quiere ofrecer una introducción general a la obra de una de las autoras más vanguardistas de la poesía portuguesa de las últimas décadas apoyándose, mayoritariamente, en ejemplos traducidos al castellano. Aspectos como la subversión de la tradición literaria, el feminismo, el intertexto literatura-ciencia y la expresión no lírica serán algunas de las líneas temáticas presentadas.
Este Powerpoint se ha realizado para un curso en liña impartido desde el proyecto POEPOLIT para la Universidad de Campeche/México, y que ha sido organizado por la profesora Kenia Aubry Ortegón.
http://poepolit.blogspot.com/2019/03/curso-en-linea-cinco-sesiones-de-poesia.html
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
Exposição de alguns aspectos relacionados com o tratamento da guerra e da violência de género em O Ano de 1993, de José Saramago, em relação com as congeniais ilustrações realizadas pela Graça Morais, a grande artista de Trás-os-Montes,... more
Exposição de alguns aspectos relacionados com o tratamento da guerra e da violência de género em O Ano de 1993, de José Saramago, em relação com as congeniais ilustrações realizadas pela Graça Morais, a grande artista de Trás-os-Montes, para a reedição do livro em 1987.
Research Interests:
Download (.pdf)
Este PPT faz parte do seminário “Fundamentos Teóricos e Hermenêuticos da Linguagem, da Literatura e da Tradução“ da I Cátedra Internacional José Saramago na UVigo:... more
Este PPT faz parte do seminário “Fundamentos Teóricos e Hermenêuticos da Linguagem, da Literatura e da Tradução“ da I Cátedra Internacional José Saramago na UVigo: http://catedrasaramago.webs.uvigo.es/pt/blog/seminario-fundamentos-teoricos-e-hermeneuticos-da-linguagem-da-literatura-e-da-traducao--164/
Research Interests:
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
This study aims to revisit some hermeneutical aspects which are essential for a theoretical approach to the interrelated notions of the poetic and poeticity in public space. I will use examples of ephemeral poetic forms such as graffito... more
This study aims to revisit some hermeneutical aspects which are essential for a theoretical approach to the interrelated notions of the poetic and poeticity in public space. I will use examples of ephemeral poetic forms such as graffito or performance, but also some examples of poetic objects from linguistic fields such as English, Portuguese, Spanish and German. These reflections on a theoretical and methodological framework for poetry and translation in public space can be subsumed under the key concept of transit-translation. I will associate four poetic expressions from four related cultural areas, with non-lyric discourse in visual, verbo-visual and performance poetry, in public space. They will be distributed along four thematic lines which I consider crucial to the current description of the phenomenon: the intermedial-intermaterial transition, the transfer from the poetic-political to the commercial, the poetic-political multimedia project, and the conflict between the poetic and the public. Drawing from different theoretical backgrounds (Heidegger, Benjamin, Rancière, Badiou, Bhabha, Butler and Spivak), I propose that these forms of non-lyric poetry might represent the advent of a new public sphere, which is no longer exclusively formed by an idealistic, romantic tradition, but rather characterised by a hermeneutic ambiguity which suggests a reconfiguration of the subject and of poetic subjectivity.
Key words:
Poetic, poeticity, public space, translation, Banksy, Augusto de Campos, ±MaisMenos±, Camilla Watson, Helmut Seethaler.
Research Interests:
Download (.pdf)
Desde a sua participação no grupo vanguardista viguês Rompente (1975-1983), Antón Reixa (*1957) tem sido um dos mais versáteis representantes da poesia, vídeo-arte e performance na Galiza. Mas também foi letrista e vocalista do já... more
Desde a sua participação no grupo vanguardista viguês Rompente (1975-1983), Antón Reixa (*1957) tem sido um dos mais versáteis representantes da poesia, vídeo-arte e performance na Galiza. Mas também foi letrista e vocalista do já histórico grupo rock “Os Resentidos“ (1982-94), criador e moderador do mítico programa “Galicia Sitio Distinto“ (TVG, 1990-91), produtor da primeira telenovela galega (“Mareas vivas”, 1998) e, também, realizador da adaptação cinematográfica (1999) do romance O lápis do carpinteiro de Manuel Rivas. Ultimamente, tanto a grande exposição “Leccións de cousas” (2011) no Centro Galego de Arte Contemporânea como o livro de poesia homónimo, culminaram, até agora, uma das obras multimédia mais importantes no panorama cultural da Galiza pós-franquista.
O seminário pretende introduzir a uma série de aspectos paradigmáticos da poesia e da obra multimedial de Reixa. Oferecer-se-á uma breve contextualização em relação à história de uma cultura minorizada, à formação da sua identidade e à literatura do século XX na Galiza. Analisar-se-á uma selecção de textos e vídeos, principalmente do vídeo-livro Ringo Rango (1990), entre outros exemplos.
Research Interests:
Download (.pdf)
Esta abordagem de algumas questões relacionadas com o poético e a poeticidade no espaço público parte, fundamentalmente, de exemplos de formas poéticas efémeras do século XXI (graffiti e performance). A partir das coordenadas... more
Esta abordagem de algumas questões relacionadas com o poético e a poeticidade no espaço público parte, fundamentalmente, de exemplos de formas poéticas efémeras do século XXI (graffiti e performance). A partir das coordenadas metodológicas da poesia não-lírica (no contexto ontológico), da hermenêutica da poesia como tradução e da relação política entre o espaço público e a tradução, pretendo analisar alguns exemplos seleccionados dos dois artistas em questão. Trata-se de observar, dentro do diálogo interartístico e interdiscursivo que estas obras representam, uma série de processos híbridos a partir do conceito do trânsito-tradução. A definição destes processos permitiria observar e estudar como se realizam na acção poético-artística actual (e em outras formas poéticas), por exemplo, certas formas de regresso do excluído, de apoderamento e de emancipação, de questionamento e subversão do sistema de géneros, etc. Argumentar-se-á que o espaço público é hoje menos um lugar de mudança política do que de subversão cultural, no qual muitos fenómenos poéticos (sejam estes materiais ou digitais) estão relacionados com processos de tradução cultural. Se o poético pode ser restringido a questões de recepção e a poeticidade a processos discursivos e normativizadores do poético, certas expressões do poético no espaço público representariam uma ruptura ou uma fenda que altera a concepção poética tradicional.
Research Interests:
Download (.pdf)
PPT da conferência do dia 24 de março de 2014, Universidade Nova de Lisboa.
Research Interests:
Download (.pdf)
A tradução tem sido, tradicionalmente, uma tarefa sujeita à influência dos mais diversos discursos de poder. Se nos afastarmos do seu significado restrito, pensando a tradução como ponto de partida e prática transcultural, de... more
A tradução tem sido, tradicionalmente, uma tarefa sujeita à influência dos mais diversos discursos de poder. Se nos afastarmos do seu significado restrito, pensando a tradução como ponto de partida e prática transcultural, de hibridização, de subversão, de afirmação política, etc. podemos entendê-la como uma resistência criativa ou libertadora em relação aos padrões (estéticos, éticos, etc.) vigentes em diferentes sistemas culturais. Esta conferência trata de apresentar alguns aspectos da operatividade filosófica da tradução e paratradução desde as perspectivas poética, política, antropológica, sociológica e neurocientífica.
BIBLIOGRAFIA activa e passiva (praticamente 'exaustiva') de ADÍLIA LOPES (e das traduções e adaptações da sua obra). Em processo de actualização constante. Versão do 25/07/2019. Compilada por Burghard Baltrusch (UVigo-CJS) para o... more
BIBLIOGRAFIA activa e passiva (praticamente 'exaustiva') de ADÍLIA LOPES (e das traduções e adaptações da sua obra).
Em processo de actualização constante. Versão do 25/07/2019.
Compilada por Burghard Baltrusch (UVigo-CJS) para o projecto POEPOLIT (FFI2016-77584-P, <http://poepolit.blogspot.com>).
Research Interests:
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
Unha explicación do posmodernismo, se é fiel ós seus presupostos epistemolóxicos e discursivos, tenderá sempre a ser inconvencional e, canto máis radical for, a ser idiossincrásica. Neste sentido, o posmodernismo é un produto da... more
Unha explicación do posmodernismo, se é fiel ós seus presupostos epistemolóxicos e discursivos, tenderá sempre a ser inconvencional e, canto máis radical for, a ser idiossincrásica. Neste sentido,  o posmodernismo é un produto da democratización e da masificación de certos padróns modernistas: individualización, (auto)reflexividade, carácter lúdico, ironía, pensamento paradoxal, indeterminación, pensamento est/ético, multi-identidade, tematización da consciencia, fin das metanarrativas, etc.
O posmodernismo é unha resposta á diferenciación e fragmentarización do noso contexto real e estético: Din algunhas estatísticas correntes que os coñecementos humanos accesibles duplícanse hoxe en día cada cinco anos. Cada cinco minutos obtemos, en ámbitos parciais, un novo coñecemento médico, cada tres minutos un novo contexto físico, cada minuto unha nova fórmula química.
Research Interests:
Download (.pdf)
Tradução de > pt de Walter Benjamin: "Die Aufgabe des Übersetzers" ("A tarefa-abandono de quem traduz", trad. B. Baltrusch, versão preliminar de 2009).
Research Interests:
Download (.pdf)
Camões e as tradições do soneto de amor, do neoplatonismo, petrarquismo e do método antinómico na literatura.
Research Interests:
Download (.pdf)
Introdução geral multimédia à "Peregrinação" de Fernão Mendes Pinto para estudantes de literaturas lusófonas e, especialmente, da literatura de viagens do Renascimento na Europa.
Research Interests:
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
Panorama das Literaturas Lusófonas - Unidade 2: Prosa Medieval - Historiografia; definição da Saudade ao longo dos séculos
Research Interests:
Download (.pdf)
Panorama das Literaturas Lusófonas - Unidade 2: Poesia Medieval
Research Interests:
Download (.pdf)
Panorama das Literaturas Lusófonas - Unidade 2: Prosa Medieval - A Dama do Pé-de-Cabra e a sua receção ao longo dos séculos
Research Interests:
Download (.pdf)
Panorama das Literaturas Lusófonas - Unidade 1: Idade Média - História e Cultura
Research Interests:
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
Translation gl>de by Burghard Baltrusch of the seven cantigas d'amigo which appear in the Galician-Portuguese songbooks and in the Pergaminho Vindel (Vindel parchment).
Download (.pdf)
In "«Joder» etimologicamente - como desentropiar a Adília Lopes", Zurgai - Poetas por su pueblo, diciembre 2004, 104-111, ISSN: 0214-7653
Research Interests:
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
Research Interests:
Download (.pdf)
In "Lupe Gómez - libre e estranxeira. estudos e traducións", ed. by Burghard Baltrusch, Berlin: Frank & Timme 2013. Ibero-Romance Studies in Literature and Translatology, vol. I, ISBN 978-3-86596-464-9.
Research Interests:
Download (.pdf)
Deutsche Übersetzung von Xosé Luís Méndez Ferrín: "A un meu fillo" / "Meinem Kinde", in A un home noso, Vigo: Universidade de Vigo s.d.
Research Interests:
Download (.pdf)
Tradución comentada ao galego de Walter Benjamin: "Die Aufgabe des Übersetzers" / " O cometido de quen traduce" (por Burghard Baltrusch, Silvia Montero Küpper e X. Manuel Garrido Vilariño). In Viceversa - Revista Galega de Tradución, 13,... more
Tradución comentada ao galego de Walter Benjamin: "Die Aufgabe des Übersetzers" / " O cometido de quen traduce" (por Burghard Baltrusch, Silvia Montero Küpper e X. Manuel Garrido Vilariño). In Viceversa - Revista Galega de Tradución, 13, 2007.

We present the Galician translation of “Die Aufgabe des Übersetzers”, by Walter Benjamin. First conceived as a preface, it came to be the standpoint of the theory of translation in the 20th century. It has been widely quoted but, nevertheless, seldom read by translation theorists. Our Galician version starts from an analysis of previous translations into other languages and these, in a way, live on in the Galician text in the purest Benjaminian sense. This version avoids domestication whenever possible and tries to update and rebuild the language. In case of doubt, we resorted to interlineal translation, recommended by Benjamin himself. This interlinearity shapes the title of this article. In the translation of the very title of Benjamin’s text we reject a translation variant made famous by Paul de Man and Jacques Derrida: the translator’s renunciation or abandonment. In our interpretation of Benjamin’s text it is more important the ethic commitment of the translator.
Keywords: The Task of the Translator, Walter Benjamin, interlineal translation, translator’s ethic and responsibility.
Research Interests:
Download (.pdf)
Deutsche Teilübersetzung des Gedichts "Airiños" von Rosalía de Castro. In: http://rosaliadecastro.org/planeta-rosalia/airinhos-aleman
Research Interests:
Download (.pdf)
Xosé Bieito Arias Freixedo: Per arte de foder - Cantigas de escarnio de temática sexual iBroLiT – Ibero-Romance Studies in Literature and Translatology/ Studies in Contemporary Literature, vol. VII 440 pages, 49.80 €, paperback, ISBN... more
Xosé Bieito Arias Freixedo: Per arte de foder - Cantigas de escarnio de temática sexual

iBroLiT – Ibero-Romance Studies in Literature and Translatology/
Studies in Contemporary Literature, vol. VII
440 pages, 49.80 €, paperback, ISBN 978-3-7329-0086-2

This volume analyses a significant number of medieval Galician Portuguese cantigas of derision which focus particularly on sexual matters. It features a textual commentary and also paraphrases the cantigas in contemporary Galician, while offering a corresponding English translation. These texts provide an insight into the mentality of the Iberian Peninsula’s medieval elites in the very relevant matters of legitimacy and transmission of lineage. They also illustrate how the concept of fun in medieval courts included mockery and the inversion of their own value system, as well as the most irreverent and grotesque exaggeration.
Research Interests:
Download (.pdf)
Teresa Bermúdez Montes & Mônica Heloane Carvalho de Sant’Anna (eds.): Letras escarlata - Estudos sobre a representación da menstruación iBroLiT – Ibero-Romance Studies in Literature and Translatology/ Studies in Contemporary Literature,... more
Teresa Bermúdez Montes & Mônica Heloane Carvalho de Sant’Anna (eds.): Letras escarlata - Estudos sobre a representación da menstruación

iBroLiT – Ibero-Romance Studies in Literature and Translatology/
Studies in Contemporary Literature, vol. VI
258 pages, EUR 34.80, Paperback, ISBN 978-3-7329-0241-5

The essays gathered in Letras escarlata consider new ways of representing the (gendered) female body through contemporary symbolic, literary and cultural collective imagination. How are patriarchal models and codes subverted in the field of communication and the arts? What social and ideological changes underpin this paradigm shift? These problematic issues are addressed from different scientific and linguistic fields — from anthropology and philosophy to literary and cultural studies — with the aim of opening new lines of thought from a gender studies perspective.
Research Interests:
Download (.pdf)
Ana Acuña (ed.): Letras nómades. Experiencias da mobilidade feminina na literatura galega. Berlin: Frank & Timme 2014. ISBN 978-3-7329-0095-4. Letras nómades. Experiencias da mobilidade feminina na literatura Galega examines –by means of... more
Ana Acuña (ed.): Letras nómades. Experiencias da mobilidade feminina na literatura galega. Berlin: Frank & Timme 2014. ISBN 978-3-7329-0095-4.
Letras nómades. Experiencias da mobilidade feminina na literatura Galega examines –by means of biographical and personal documents which are supplied and justified by the contributors– the construction of identity in a context of exile, emigration, return, etc. This collection of essays analyses the migrant’s relationship, both physical and psychological, with the places of origin and destination. It also identifies the metaphors which articulate the narration and description of personal documents and, furthermore, focuses on the various representations of memory (scars, silence, oblivion, etc.) by Galician-language women writers.
Research Interests:
Download (.pdf)
Download (.pdf)
in Protexta, Tempos Novos, nº 254, xullo 2018
Research Interests:
Download (.pdf)
Resenha do livro "Camuflaxe" de Lupe Gómez
Research Interests:
Download (.pdf)
This CFP for a special issue of E-Lyra, , is part of the research project "Contemporary Poetry and Politics: Research on Contemporary Relations between Cultural Production and Sociopolitical Context" (POEPOLIT, FFI2016-77584-P). The aim... more
This CFP for a special issue of E-Lyra, , is part of the research project "Contemporary Poetry and Politics: Research on Contemporary Relations between Cultural Production and Sociopolitical Context" (POEPOLIT, FFI2016-77584-P). The aim is to study the political traces or qualities of current poetic expressions. We seek to question through textual analysis but also through the analysis of intermedia phenomena, if aesthetically complex poetry is less likely to have a political impact than a more popular poetry; if poetry and poets should be more clearly recognized as political agents of a specific vision or epistemology; what is the poetic influence on society, and if there is any, does society acknowledge said influence; what would be the consequences or implied risks for poetries that assume themselves as apolitical or split off from society; how does the current horizons of the political expand through new poetics and analytical languages; among other aspects. We accept the submission of analysis of current poetics phenomena coming from different cultural regions: Hispanic American, Lusophone, Iberian region, Francophone, Germanphone, Anglophone. We are interested in practices of poetic mediation and its political incidence, the verbal practices of political intervention, particularly in contemporary protests repertoires of social movements, the relationship between poetries and politics, departing from the notion of authorial figure; or the relationship between poetry and politics in neoliberal cities. In the context of contemporary poetry research is usual to find different postures regarding the relationship between poetries and aesthetics, political or ideological identities. We believe it is essential to visualize the forms of social contact of poetries or poetic expressions, moving beyond any textual approach, whether than be considering poetry as an example of contemporary cultural production, or a point du resistance from ideas and practices that intend to homogenize daily life experiences. It is evident that poetry and politics have not had a steady relationship, which is why our interest resides in works that update what goes on in spaces of constant action, paying attention to all its complexity. In this CFP, we will accept original articles that contribute to explore the relationships mentioned before. The special issue in E-Lyra will be edited by Alethia Alfonso (Universidad Iberoamericana, México), Burghard Baltrusch (Universidade de Vigo), Alba Cid and Cristina Tamames (Universidade de Santiago de Compostela).
Research Interests:
Download (.pdf)
Propuesta de artículos para el número especial de la revista E-Lyra sobre poesía actual y política Número monográfico de E-Lyra (fecha de publicación aproximada: julio de 2018) "Poesía frente a regímenes y normas actuales" Esta... more
Propuesta de artículos para el número especial de la revista E-Lyra sobre poesía actual y política

Número monográfico de E-Lyra (fecha de publicación aproximada: julio de 2018)


"Poesía frente a regímenes y normas actuales"


Esta convocatoria de artículos para el monográfico especial de E-Lyra parte del proyecto de investigación "Poesía actual y política: Análisis de las relaciones contemporáneas entre producción cultural y contexto sociopolítico (POEPOLIT)" (FFI2016-77584-P, 2016-2019) que pretende estudiar el carácter político de expresiones poéticas actuales en Occidente. A partir de análisis no solamente textuales, sino también de fenómenos intermediales, queremos indagar en cuestiones como si una poesía estéticamente compleja tiene menos probabilidades de ejercer una influencia política que una poesía más popular; si poesía y poetas deberían ser más ampliamente reconocidas/os como agentes portadores y potenciales conformadores de una visión o epistemología especial; cuál es su influencia sobre la sociedad y, en caso afirmativo, si la sociedad reconoce esta influencia; o cuáles serían las consecuencias o los riesgos implícitos para una poesía que se asume como apolítica o ‘separada’ de la sociedad; cómo se pueden expandir los actuales horizontes de 'lo político' a través de nuevos lenguajes poéticos y analíticos; entre otros aspectos.

En este sentido, solicitamos el envío de análisis de fenómenos poéticos de la actualidad provenientes de diferentes ámbitos culturales (hispanoamericano, lusófono e ibérico en general, francófono, germanófono o anglófono). Nos interesan las prácticas de mediación poética y su incidencia política; las prácticas verbales de intervención política, particularmente en los repertorios de protesta de los movimientos sociales contemporáneos; la relación entre poesía y política a partir de la noción y figura autorial; o la relación entre poesía y política en la ciudad neoliberal.

En el marco de la investigación en poesía contemporánea, es usual encontrar posturas diversas sobre la relación que se establece entre la poesía y los regímenes identitarios, estéticos, políticos o ideológicos. Más allá de cualquier aproximación textualista, ya sea concibiendo la poesía como ejemplo de la producción cultural contemporánea, ya como bastión de resistencia ante ideas y prácticas que buscan homogeneizar las experiencias de vida, creemos esencial visualizar las formas de poesía o expresiones poéticas en contacto con lo social.

Es evidente que poesía y política no han tenido una relación estable y mucho menos han sido un par dicotómico, de ahí nuestro interés en trabajos que actualicen lo que ocurre en esos espacios de constante acción, atendiendo a toda su complejidad. Para esta convocatoria de artículos para el monográfico especial de E-Lyra, editado por Alethia Alfonso (Universidad Iberoamericana, México), Alba Cid y Cristina Tamames (Universidade de Santiago de Compostela) y Burghard Baltrsuch (Universidade de Vigo, privilegiaremos propuestas inéditas, originales que contribuyan a explorar la relación de aspectos citada.

La propuesta para artículos comprende, sin excluir otras temáticas:

• Poesía contemporánea y su relación con regímenes políticos, ideológicos y estéticos.
• Poesía contemporánea e identidad personal, social, nacional, cultural, religiosa, sexual o política.
• Poesía contemporánea y derechos humanos, perspectivas de género.
• Poesía contemporánea y su relación con la homogeneización de la vida cotidiana.
•Poesía contemporánea y sinergias: comunidades, el mundo del trabajo, relaciones de   
  inclusión/exclusión.
• Poesía contemporánea y espacialidad: periferia y centro, subalternidad y hegemonía, modernidades    globales y transatlánticas, movilidad, migraciones y sujetos migrantes, refugiados, exilios.
• Poesía contemporánea e historia reciente: literaturas sin estado, discursos decoloniales.
• Poesía contemporánea y ética del compromiso: la figura autorial, l’engagement.

Los artículos podrán ser redactados en lengua castellana, gallega, inglesa o portuguesa y deberán tener una extensión y un formato de acuerdo con las normas editoriales: http://www.elyra.org/index.php/elyra/about/submissions#authorGuidelines.


La fecha límite para enviar una propuesta es el 15 de abril del 2018.

Para mayores informes, escriba a las editoras del número:
Alethia Alfonso, a8.alfonso@gmail.com
Burghard Baltrusch, burg@uvigo.es
Alba Cid, alcife@gmail.com
Cristina Tamames, cristina.tamames@usc.es
Research Interests: